Κυριακή 10 Νοεμβρίου 2013

Μα δεν υπάρχεις εσύ μόνο, μέσα σ’ αυτό το σπίτι!

Μα δεν υπάρχεις εσύ μόνο, μέσα σ’ αυτό το σπίτι!Μα δεν υπάρχεις εσύ μόνο, μέσα σ’ αυτό το σπίτι!
Αν με ανάγκαζαν να συνοψίσω σε μια πρόταση μια γενική εντύπωση από την πολυετή ενασχόληση μου με τα δρώμενα της Παλιάς Αθήνας θα απαντούσα χωρίς κανένα ενδοιασμό:
-Είναι δυνατόν τόσες ομοιότητες σε σχέση με τα σημερινά καθημερινά χαρακτηριστικά της κοινωνικής συμπεριφοράς;
Πιστεύω θα συμφωνήσετε μαζί μου μετά την ανάγνωση του ρεπορτάζ από το περιοδικό «Μπουκέτο» (1933) που ακολουθεί. Απευθύνεται φυσικά στις Κυρίες διότι, σύμφωνα με την περιρρέουσα τότε αντίληψη, μόνο αυτές έχριζαν άμεσης και ριζικής βελτίωσης !
 2

«Πόσες φορές, κυρία μου, βλέποντας ότι δεν ζείτε πια τόσο ταιριασμένα με τον άνδρα σας, σκέπτεσθε με πικρία τα ωραία όνειρα που επλάθατε άλλοτε για τη συζυγική ζωή, όταν ακόμη την φανταζόσασταν σαν παράδεισο αρμονίας και τρυφερότητος !
Εν τούτοις, συχνότατα εσείς είστε η αιτία της γρήγορης δύσεως της ευτυχίας σας με τις μικρολεπτομέρειες της καθημερινής συμπεριφοράς σας.
3

Κάνετε στον εαυτό σας διάφορες ερωτήσεις και απαντήσετε με ειλικρίνεια. Σ' αυτό θα σας βοηθήση ο κατωτέρω πίνακας, ο οποίος θα σας χρησιμεύση ως... σωσίβιο της ευτυχίας σας.
Μπορείτε πιθανώτατα να προλάβετε ακόμη και να διορθώσετε το κακό...

Ο άνδρας σας σας λέει:
-Απόψε βρέχει. Να μια καλή ευκαιρία για να μείνωμε επί τέλους στο σπίτι, ήσυχοι...
...και σεις απαντάτε:
-Όλο το βράδυ στο σπίτι, να σε κυττάζω και να με κυττάς; Ωραία διασκέδασις!...
...αντί να του πήτε:
-Τι ωραία βραδυά θα περάσωμε! Θα είμαστε επί τέλους λίγο μόνοι!

Ο άνδρας σας σας λέει:
-Ο συνέταιρός μου μου μιλούσε όλη την ημέρα για ένα σπουδαίο σχέδιό του...
...και σεις απαντάτε:
-Δεν πιστεύω ν' αρχίσης τώρα να μιλάς και στο σπίτι για τις δουλειές σου! Προς Θεού!...
...αντί να του πήτε:
-Αλήθεια; Είναι σπουδαία δουλειά; Πες μου, πες μου λεπτομέρειες!

Ο άνδρας σας σας λέει:
-Έχω έναν ελαφρό πονοκέφαλο. Δεν μπόρεσα να τον κάνω καλά όλη την ημέρα.
...και σεις απαντάτε:
-Περίεργο! Κάθε φορά που πρόκειται να βγούμε έξω, έχεις πονοκέφαλο!
...αντί να του πήτε:
-Πώς σε λυπούμαι! Θέλεις να πάρης μια ασπιρίνη;... Θέλεις να πλαγιάσης;

4

Ο άνδρας σας σας λέει:
-Σήμερα το απόγευμα πήγα και αγόρασα μια θαυμάσια γραβάτα.
...και σεις απαντάτε:
-Μα αφού είχες αγοράσει μια την περασμένη εβδομάδα! Κι' ύστερα λένε τις γυναίκες φιλάρεσκες.
...αντί να του πήτε:
-Αποφάσισες επί τέλους να γίνης κομψός; Δείξε μου την!... Α, σου πηγαίνει περίφημα!

Ο άνδρας σας σας λέει:
-Μ' αρέσει πολύ ο πουρές από σπανάκι. Γιατί μου τον φτιάνεις τόσο σπάνια;
...και σεις απαντάτε:
-Ο συνηθισμένος εγωισμός σου! Σ' αρέσει. Μα δεν υπάρχεις εσύ μόνο μέσα σ' αυτό το σπίτι!...
...αντί να του πήτε:
-Δεν έχεις παρά να μου το πης. Αν θέλης, να σου φτιάνω καθημερινώς ένα πιατάκι.

Ο άνδρας σας σας λέει:
-Ξέρεις, ήμουν μαζί με τον Τάκη και τον Γιώργο. Πέρασα θαυμάσια την ώρα μου.
...και σεις απαντάτε:
-Δεν ξέρω πώς μπορείς να διασκεδάζης με τους δυο αυτούς ηλιθίους! Μα την αλήθεια, έχεις παράξενα γούστα!
...αντί να του πήτε:
-Είναι, αλήθεια, και οι δύο πολύ συμπαθητικοί. Να τους προσκαλής κάπου-κάπου, να περνούν εδώ καμμιά βραδυά.

Ο άνδρας σας σας λέει:
-Γιατί αργοπόρησε έτσι το φαγητό; Και μάλιστα σήμερα, που έχω ραντεβού για υποθέσεις...
...και σεις απαντάτε:
-Τι φταίω εγώ;... Δεν σκέπτεσαι παρά το φαγητό! Το σπίτι για σένα δεν είναι παρά ένα ρεστωράν!
...αντί να του πήτε:
-Με συγχωρείς! Έτυχε μια αναποδιά στην κουζίνα. Σ'ένα λεπτό όμως θα είναι έτοιμο.»
5
 ΠΗΓΗ http://www.brightsideofmom.gr/bits-and-pieces/itemlist/user/752-thomassitaras
Περισσότερα ενδιαφέροντα άρθρα μπορείτε να βρείτε στην Παλιά Αθήνα.
(Πρώτη δημοσίευση: LIFO http://goo.gl/HUFuZI)

Τα πριν και τα μετά του γάμου

Τα πριν και τα μετά του γάμου



Τα πριν και τα μετά του γάμου
Αγάπη και λουλούδια, ζωή παραμυθώδης. Αυτά άκουγαν αι Ατθίδες της Παλιάς Αθήνας και έλιωναν.
Το ειδύλλιο έκλεινε φυσικά με παπά και με στεφάνι και άρχιζε ο ανθόσπαρτος έγγαμος βίος.
Τα πριν όμως και τα μετά, ας μας τα πει καλύτερα το περιοδικό «Σφαίρα» του 1921.
1
Προ του γάμου-Ας μιλήσουμε λιγάκι, φιλτάτη μου! Να σ' ακούω και να μεθώ με τα λόγια σου: αυτή είναι η μόνη μου ευχαρίστηση.
Μετά τον γάμον
-Τρομερό! Σ' όλα πρέπει ν' ανακατώνεσαι! Θεέ μου! Ποτέ μια στιγμή δεν μπορεί να κλείση το στόμα της!

Προ του γάμου-Να ζήσω χωρίς εσένα δεν μπορώ και δεν θέλω, αγάπη μου! Σένα ή τον θάνατον!
Μετά τον γάμον
-Πόσο είναι ευτυχισμένοι οι ανύπανδροι! Ο συζυγικός βίος δεν αξίζει μια πεντάρα.
2
Προ του γάμου
-Είμ' έτοιμος να πληρώσω την αγάπη σου με τη ζωή μου! Διάταξέ με κ' εγώ σου φέρνω όλο τον κόσμο μπρος στα πόδια σου. Όταν θα γίνης γυναίκα μου, δεν θ' ακούσης από μένα κακό λόγο.
Μετά τον γάμον
-Παναγία μου! Μήπως ένας τίμιος άνθρωπος μπορεί να υποφέρη σε τέτοια έξοδα! Τώρα ζητάς καινούργιο καπέλλο. Μα την αλήθεια, είσαι ανυπόφορη.

Προ του γάμου
-Μόνον εσένα αιώνια θ' αγαπώ! Συ είσαι για μένα το παν! Ποτέ το βλέμμα μου δεν θα κυττάξη άλλη γυναίκα! Το σύμβολό μου: «Πίστις μέχρι τάφου».
Μετά τον γάμον
-Πάλι γρίνιες. Εγώ σου τώπα χίλιες φορές, ότι επισκέπτομαι την Α..., απλώς συμπατριώτισα. Είναι μόνη της η δυστυχισμένη χωρίς προστάτη...
4
Προ του γάμου
-Ω τι ηδονή αισθάνεται όποιος χορεύει με σένα και μεθά από τα αγγελικά σου βλέμματα!
Μετά τον γάμον
-Ξέρεις πως χορεύω χωρίς όρεξι, γιατί ο χορός μού φέρνει δύσπνοια. Όχι! εγώ θα κάτσω.

Προ του γάμου
-Με σένα, άγγελέ μου, είμ' έτοιμος να πεινάσω. Με σένα είμ' ευτυχής σ' ένα ερημικό νησί.
Μετά τον γάμον
-Τι έκαμες τις παντούφλες μου; Ποιος διάολος λέρωσε το πουκάμισό μου; Τι διάολο σκέφτεσαι ήθελα να ξέρω.
5
Προ του γάμου
-Για σένα εγώ μεταμορφώνω τη γη σε παράδεισο, γεμίζω το δρόμο σου με άνθη και σε σηκώνω στα χέρια...
Μετά τον γάμον
-Πάλι θεωρείο στο θέατρο! Ακόμη ένας μήνας δεν πέρασε που πήγαμε... Μήπως σου φαίνεται πως είμαι ο Φορντ;
6
Προ του γάμου
-Ο δούλος σου θα είμαι εγώ. Διαταγή θα είνε για μένα η παραμικρή σου επιθυμία. Θα την μαντεύσω στα μάτια σου και η μόνη μου χαρά, να σε υπακούω.
Μετά τον γάμον
-Φώναξε την υπηρέτρια να σου φέρη την καρέκλα. Εγώ σε βαρέθηκα.

Προ του γάμου
-Σήμερα θα σου φέρω την καινούργια έκδοση του «Ρωμαίου και της Ιουλιέτας». Διάβαζε, Ιουλία μου, και ενθυμού τον Ρωμαίο σου!
Μετά τον γάμον
-Καλλίτερα να διάβαζες τη μαγειρική, παρά τα άθλια μυθιστορήματα. Τα λεφτά φεύγουν και δεν τρώγω ποτέ φαΐ της προκοπής!
7
Προ του γάμου
-Μη μιλάς έτσι, αγάπη μου. Εγώ δεν λέω ποτέ ψέμματα. Χωρίς εσέ δεν υπάρχει ζωή για μένα. Αν συ, ο Θεός φυλάξοι, επέθαινες, ο ίδιος τάφος θα δεχόταν και μένα.
Μετά τον γάμον
Ειδοποίησις. -Νέος, χήρος, κάτοχος καλής περιουσίας, επιθυμεί να παντρευθή. Γράψατε Π.Ν.Κ..

ΠΗΓΗ http://www.brightsideofmom.gr/happy-family/oikogeneia-kai-sxeseis/itemlist/user/752-thomassitaras

Περισσότερα άρθρα μπορείτε να βρείτε στην Παλιά Αθήνα.
(Πρώτη δημοσίευση: LIFO http://goo.gl/jVcpk4)

Η μαμά της μαμάς της κόρης

Η μαμά της μαμάς της κόρης


Η μαμά της μαμάς της κόρης
Ένα τροφαντό, ζαρωμένο, ροζ κοριτσάκι άνοιγε για πρώτη φορά τα ματάκια του στο φως της ημέρας και έπαιρνε την πρώτη της ανάσα, αφήνοντας το οξυγόνο να κάψει τους πνεύμονες και να την κάνει να κλάψει για πρώτη φορά. Κάποια άγνωστα χέρια την άρπαξαν και την έβαλαν να ακουμπήσει σε ένα σώμα που ανέδυε μια γνωστή μυρωδιά και παλλόταν με ένα επίσης γνώριμο καρδιακό παλμό. Άκουγε μια φωνή τρεμάμενη, αλλά απίσης γνωστή, μόνο που τώρα ακούστηκε πιο καθαρή και όχι σαν μέσα από άδειο τενεκέ.
Η ίδια εμπειρία του τοκετού βιώνεται κατά τον ίδιο τρόπο εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Ο βιολογικός κύκλος της ζωής αενάως επαναλαμβάνεται με τον ίδιο και απαράλλαχτο τρόπο. Το κοριτσάκι γίνεται γυναίκα, μετά μαμά, το κοριτσάκι της γίνεται μαμά με τη σειρά της και η ίδια γίνεται μαμά της μάμας. Η ίδια γυναίκα κάποτε γέννησε, βίωσε την μητρότητα και μεταλλάχτηκε μέσα από αυτήν για να γίνει στο τέλος η ίδια γιαγιά.
..... και τότε ολοκληρώθηκε η μετάλλαξη!

Μόνο αυτή ξέρει....
πώς να ταϊσει το μωρό
πώς να κρατήσει το μωρό
πώς να κοιμίσει το μωρό
πώς να το ρέψει
πώς να το ντύσει
Μόνο αυτή ξέρει...
πότε πεινάει
πότε νυστάζει
πότε διψάει
Μόνο αυτή ξέρει...
αν κρυώνει
αν πονούν τα δόντια του
Μόνο αυτή...
θα το κουνήσει ανηλεώς μέχρι να αποκοιμηθεί
θα το ντύσει τόσο ώστε να βγάλει την μπέμπελη
θα το στουμπώσει μέχρι να καταπιεί και την τελευταία σταγόνα γάλα
θα το κρατήσει αγκαλιά μέχρι να τσιρίξει απο ασφυξία
θα του γελά μέσα στη μούρη και θα του κάνει τις γελοίες γκριμάτσες της
Γιατί;
Γιατί του παιδιού μου το παιδί είναι δύο φορές παιδί μου!!
Και όταν μεγαλώσει το μωρό;
Μόνο αυτή ξέρει...
ότι δύο και τρία γλυκά την ημέρα δεν βλάπτουν το παιδί
ότι τα πολλά παιχνίδια το κάνουν ευτυχισμένο
ότι η τηλεόραση το βοηθά να μιλήσει και ότι το κρατά χαρούμενα απασχολημένο
ότι το διαρκές "ναι" και κανένα "όχι" δεν θα το πληγώσουν ποτέ
ότι η ανάληψη μικρών ευθυνών (πχ. το μάζεμα των παιχνιδιών του) είναι εκ του περισσού, εξάλλου είναι πολύ "μικρό ακόμη μωρέ"
ότι με τα πολλά, ακριβά και επώνυμα ρούχα το παιδί αντιμετωπίζεται ως κάτι ξεχωριστό από τον περίγυρο.
Γιατί;
Γιατί του παιδιού μου το παιδί είναι δύο φορές παιδί μου!!
Και όταν μεγαλώσει κι άλλο το μωρό;
Μόνο αυτή ξέρει....
να σου πει να μαζέψεις την κακομαθημένη κόρη σου,
που θέλει να κάνει τατού,
που δεν μαζεύει τα πράγματά της,
που ντύνεται σαν λέτσος
που έβαψε τα μαλλιά της ροζ
που δεν τηλεφωνεί στη γιαγιά της
Γιατί;
Γιατί του παιδιού μου το παιδί είναι δύο φορές παιδί μου μεν, αλλά εσύ είσαι η μάνα του και βγάλε το φίδι από την τρύπα!!

Μην ανησυχείς! Ο κύκλος της ζωής θα συνεχίσει να γυρίζει και η κασέτα να παίζει ξανά και ξανά χωρίς έλεος.
Και όταν η κόρη σου γίνει μαμά και εσύ η μαμά της μαμάς της δικής της κόρης, θα μεταλλαχτείς σε γιαγιά που θα τα ξέρει... ΟΛΑ!

ΠΗΓΗ http://www.brightsideofmom.gr/happy-family/oikogeneia-kai-sxeseis/itemlist/user/661-lenafili

Η μαμά δεν λειτουργεί λόγω απεργίας!


Η μαμά δεν λειτουργεί λόγω απεργίας!

Η μαμά δεν λειτουργεί λόγω απεργίας!
Η μαμά είχε βαρεθεί να μαζεύει ό,τι άφηναν πίσω τους τα λατρεμένα της παιδιά, δύο κόρες και ένας γιος, ο Θεός να τα έχει καλά. Λερωμένα πιάτα από το τραπέζι, τα κομοδίνα τους, ακόμη και στα κρεβάτια τους, βρώμικα ρούχα, πεταμένα παντού παπούτσια, παιχνίδια, βιβλία κλπ κλπ. Όταν αποφάσισε να κατέβει σε απεργία και να σταματήσει κάθε δραστηριότητα σχετική με το νοικοκυριό, τα παιδιά της αντιλήφθησαν ότι κάτι συνέβαινε στο σπίτι μετά από δύο ημέρες, όταν πρόσεξαν για πρώτη φορά την ανακοίνωση στην πόρτα του ψυγείου: "Η μαμά δεν λειτουργεί λόγω απεργίας! Προσοχή! Καλείται το προσωπικό ασφαλείας να αναλάβει καθήκοντα!"
"Προσωπικό ασφαλείας;;; τι είναι αυτό; και η μαμά κάνει απεργία; δηλαδή;" κοιτάχτηκαν μεταξύ τους με απορία, σήκωσαν με αδιαφορία τους ώμους τους και κάθισαν στο τραπέζι να φάνε το βραδινό τους εν μέσω πειραγμάτων και αλληλοκαρπαζιών. Δεν πρόσεξαν ότι τα πιάτα τους δεν περιείχαν μοσχομυριστό φαγητό, αλλά απομεινάρια από μουλιασμένα δημητριακά. «Μπλιάχ, τι είναι αυτό;» είπαν σπρώχνοντας τα πιάτα από μπροστά τους. «Α, νομίζω ότι αυτό είναι το πρωινό σας αγάπες μου» είπε τάχα αδιάφορα ενώ δάγκωνε ένα μήλο και απομακρύνθηκε με ένα χαμογελάκι αλά Τζοκόντα.

Το επόμενο πρωί τα παιδιά της μαμάς δεν βρήκαν ούτε τις φρεσκοσιδερωμένες φόρμες τους, ούτε τα παπούτσια στις παπουτσοθήκες τους, ούτε τις τσάντες τους έτοιμες για το σχολείο, ούτε τα δημητριακά τους, τα φρέσκα δηλαδή, γιατί τα χθεσινοβραδινά ήταν ακόμη εκεί μαζί με τα αποφάγια από τις πίτσες που παρήγγειλε ο μπαμπάς. Κάτι δεν πάει καλά...

Η μαμά – όμορφη, χτενισμένη και περιποιημένη - τους καλημέρισε με ένα ζεστό φιλί, έφτιαξε τον καφέ της και άνοιξε το ραδιόφωνο. Η φωνή του εκφωνητή ακούστηκε ζεστή και παιχνιδιάρικη καθώς ενημέρωνε τον αγουροξυπνημένο κόσμο για τα νέα της ημέρας:
«Συνεχίζεται για τρίτη μέρα η απεργία των μαμάδων. Ως γνωστόν το "Ανώτατο Συνδικάτο των Μαμάδων" αποφάσισε μετά από θυελλώδη συνεδρίαση την εξαγγελία τριήμερης καθολικής απεργίας των μελών του και αποχή αυτών από τα καθήκοντα της καθαριότητας και τακτοποίησης του σπιτιού, της περιποίησης των μελών της οικογενείας και της υποχρέωσης «στέκομαι σούζα και κερί αναμμένο» προς έγκαιρη ικανοποίηση όλων των αναγκών για καθαρά ρούχα, φαγητό, συμμαζεμένο δωμάτιο, τακτοποιημένα παιχνίδια κ.ο.κ. των παιδιών τους.
Μεταξύ άλλων το βασικό αίτημα τους είναι η αύξηση του ελεύθερου, προσωπικού χρόνου τους κατά 5%. Σύμφωνα πάντα με τις μαμάδες η αδιάκοπη και μεγάλης έντασης ενασχόληση τους με το νοικοκυριό και την άνευ όρων ικανοποίηση των απαιτήσεων των παιδιών τους, τις εξαντλεί σωματικά και ψυχολογικά, με συνέπεια οι προσφερόμενες υπηρεσίες τους να φθίνουν διαρκώς ποιοτικώς, αλλά και οι ίδιες να εμφανίζουν εικόνα εγκατάλειψης, μιζέριας, χαμηλής αυτοεκτίμησης και υπερκόπωσης, με ανάλογες φυσικά επιπτώσεις και στην ψυχολογία ακόμη και των ίδιων τους των παιδιών.
Αυτό για το οποίο αγωνίζονται είναι να αναλάβουν υπεύθυνα πια τα παιδιά τους τις δικές τους μικρές – σύμφωνα με τα λεγόμενα των μαμάδων – υποχρεώσεις τους και να είναι συνεπείς ως προς αυτές. Τοποθέτηση των πιάτων τους μετά το φαγητό στο πλυντήριο πιάτων, μάζεμα των ρούχων τους και τοποθέτηση των λερωμένων στο καλάθι των άπλυτων, μάζεμα των παιχνιδιών και των παπουτσιών τους, είναι τα βασικά που ζητούν οι μαμάδες. Με την ανάληψη μικρών καθηκόντων από πλευράς των παιδιών το "Ανώτατο Συνδικάτο των Μαμάδων" πιστεύει ότι οι μαμάδες θα έχουν πια λίγο χρόνο και για τις ίδιες, ώστε να ξεκουράζονται, να ανανεώνονται, πράγμα το οποίο θα αναβαθμίσει αυτομάτως και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών τους προς τα παιδιά και το σπίτι τους.
Η ικανοποίηση των αιτημάτων τους προσκρούει στο Υπουργείο Ανατροφής του Παιδιού, η ηγεσία του οποίου δεν δείχνει καμία πρόθεση ούτε καν να ξεκινήσει διάλογο με τις απεργούς. Η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να εφαρμόσει το νόμο απαρέγκλιτα για όλους και χωρίς αστερίσκους. Χαρακτήρισε δε τα αιτήματα των μαμάδων εκτός πραγματικότητας.
Με έγγραφό του το "Ανώτατο Συνδικάτο των Μαμάδων" ζήτησε να συναντηθεί με την Ηγεσία του Υπουργείου. Εφόσον γίνει δεκτό το αίτημα τους, προτείνουν να αναστείλουν τις κινητοποιήσεις τους και να ξεκινήσει διάλογος μέχρι να βρεθεί λύση στο πρόβλημα. Πάντως, ο υπουργός απέρριψε ως προσχηματική τη συγκεκριμένη πρόταση των μαμάδων για διάλογο. Αυτό και μόνο, λέει η πρόεδρος του Συνδικάτου, δείχνει ότι το γενικότερο κυβερνητικό σχέδιο «είναι να απαξιώσει πλήρως τη θέση και το ρόλο των μαμάδων».
Οι νεότερες πληροφορίες αναφέρουν ότι η απάντηση από την πλευρά των απεργών θα είναι δυναμική μια και αυτή τη στιγμή το Συνδικάτο αποφασίζει νέες κυλιόμενες 24ωρες απεργιακές κινητοποιήσεις και οι απανταχού μαμάδες να συνεχίσουν να απέχουν από όλα τα καθήκοντα τους. Με ενδιαφέρον αναμένεται η αντίδραση του υπουργείου και της κυβέρνησης».

Τα παιδιά άκουγαν την είδηση, καθώς χαλάρωναν οι μύες τους προσώπου αφήνοντας το σαγόνι να πέσει με κατάπληξη, ενώ το μάτι τους είχε κάτι από «την κάτσαμε την βάρκα παίδες». Κοίταξαν τη μαμά, που ομολογουμένως σήμερα ήταν πολύ περιποιημένη, όμορφη και δεν χασμουριόταν, προφανώς είχε κοιμηθεί νωρίς – αφού δεν είχε κάνει καμιά δουλειά – και είχε χορτάσει ύπνο. Τα φίλησε, τα αγκάλιασε με θέρμη, τους ίσιαξε τα ρούχα που βρήκαν και φόρεσαν μόνα τους, τους σκούπισε με μια τρυφερή κίνηση το μουστάκι από το γάλα που έβαλαν μόνα τους και ήπιαν. Περίεργο πραγματικά! Και πρωτόγνωρο! Δεν τους φώναξε, δεν είχε μούτρα, ήταν ήρεμη και γλυκιά... Πόσο τους άρεσε... Ας γινόταν να ήταν έτσι κάθε πρωί....
Ήξεραν τι έπρεπε να κάνουν λοιπόν... θα ζητούσαν από τη Γενική Συνομοσπονδία των Παιδιών να απαιτήσει από το Υπουργείο να ικανοποιήσει όλα τα αιτήματα των απεργών μαμάδων. Θέλανε τη μαμά τους χαρούμενη και θα αγωνίζονταν γι΄ αυτό, ακόμη και εάν έπρεπε να αναλάβουν μερικές, μικρές υποχρεώσεις. Εξάλλου η ανταμοιβή τους θα ήταν ανεκτίμητης αξίας, το χαμένο χαμόγελο της μαμάς τους και το φωτεινό πρόσωπό της ....

ΠΗΓΗ http://www.brightsideofmom.gr/mamma-mia/themata/mom-2-mom/itemlist/user/661-lenafili

ΨΩΜΙ Από την σπορά μέχρι την τελική του μορφή.

ΨΩΜΙ
Από την σπορά μέχρι την τελική του μορφή.



«Ο στόχος είναι να θυμηθούν οι παλαιότεροι και να μάθουν οι πιο νέοι πως γινόταν το ψωμί τα παλιά –ίσως όχι και τόσο παλιά– χρόνια.
Εμείς, σήμερα, το βρίσκουμε πολύ εύκολα: πάμε στον φούρνο ή στο σούπερ μάρκετ, το αγοράζουμε, το τρώμε και ούτε που μας νοιάζει με ποιό τρόπο φτάνει μέχρι σε μας...Αυτή την διαδρομή θα προσπαθήσω να σας πω, με λίγα λόγια, για να μπορέσετε να καταλάβετε τι δουλειά χρειαζόταν γι' αυτό εδώ το αγαθό.
»Από τον 13ο αιώνα π.Χ. συναντάμε την λέξη "αρτοποιείο" σε μια μυκηναϊκή πύλινη πινακίδα.
Συνεπώς, η λέξη άρτος –και φυσικά ή έννοια του ψωμιού– ήταν κατά πολύ παλαιότερη! «Άρτος» λεγόταν το ψωμί που γινόταν από το σιτάρι.
Μόνο αυτό το σκεύασμα λεγόταν έτσι. Φυσικά, υπήρχε και το κριθάρι αλλά τότε το ψωμί λεγόταν «μάζα».
Το σιτάρι, στο χωριό, ήταν πολύ λιγότερο και απαιτούσε πλουσιότερη γη για να αποδώσει.
»Πριν από 20-60 εκατομμύρια χρόνια τα νησιά, η Στερεά Ελλάδα ακόμη και η Μικρά Ασία ήταν ενωμένη ήπειρος.
Πολλαπλές γεωλογικές ανακατατάξεις προκάλεσαν σημαντικές αλλαγές στον φλοιό της γης.
Μετακινήθηκαν τεκτονικές πλάκες, καταποντίστηκαν τεράστιοι όγκοι στεριάς, ανέβηκε η στάθμη της θάλασσας και αυτό που έμεινε στα νησιά, θα λέγαμε ότι είναι οι «κορυφές των βουνών».

»Αν σκεφτείτε λιγάκι, θα δείτε ότι χρειάζονται εννέα μήνες, περίπου, για να φάμε το ψωμί –όσο και η γέννηση ενός παιδιού!
Δηλαδή, αν δεν σπείρεις τον Οκτώβρη, τον Αύγουστο δεν πρόκειται να φας ψωμί!
Πρέπει λοιπόν να έχουμε επίγνωση όλης αυτής της διαδρομής: πως και πότε σπέρναμε, πως και πότε θερίζαμε, πως αλωνίζαμε πως αποθηκεύαμε τον καρπό, πως πήγαινε στον μύλο κ.ο.κ.
Όλη την διαδρομή, δηλαδή, μέχρι να γίνει αλεύρι, να το πάρουμε και να μπορέσουμε με το ζύμωμα και το φούρνισμα να φτιάξουμε το ψωμί.


Λευκό και μαύρο ψωμί

Εκτός, όμως, από κριθάρι έβγαζαν και «μικτό», μια μίξη κυρίως σίκαλης και κριθαριού ή και αμειγώς σίκαλης.
Ο καρπός από το μικτό, είχε μεγαλύτερα «άγανα» (οι λεπτές αποφύσεις) και το ψωμί έβγαινε πιο σκούρο και πιο άγριο θα λέγαμε.
Εμείς, όταν είμασταν μικροί, δεν βλέπαμε την ώρα να μας φέρει ο πατέρας μας, από την Πόλη, μια φρατζόλα άσπρη και αν μάλιστα μας έφερνε και λίγο χαλβά, θεωρούσαμε ότι τρώγαμε ότι καλύτερο υπάρχει στον κόσμο!
»Από την άλλη πλευρά, τα άσπρα ψωμιά τα έτρωγαν οι πιο πλούσιοι.

Σήμερα ξέρουμε, βέβαια, ότι το πολύσπορο ψωμί είναι πολύ καλύτερο για την υγεία του ανθρώπου αφού βοηθά στην λειτουργία του εντέρου, προσφέρει περισσότερες φυσικές βιταμίνες και φυτικές ίνες και είναι χρήσιμο στην αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας, όπως η δυσκοιλιότητα,
οι καρδιαγγειακές δυσλειτουργίες και άλλα. Σύμφωνα με έρευνες, λέγεται ότι το μαύρο ψωμί συμβάλλει στην προστασία του παχέος εντέρου από τον καρκίνο.

Aκόμη, το συνιστούν οι διαιτολόγοι σε άτομα που ακολουθούν δίαιτα για απώλεια βάρους, γιατί χάρη στις φυτικές ίνες που περιέχει, προκαλεί εύκολα το αίσθημα του κορεσμού, με αποτέλεσμα να χορταίνουμε πιο γρήγορα.
»Τώρα, να πούμε και λίγα λόγια για το λευκό ψωμί: Tο αλεύρι έχει κιτρινωπό χρώμα και ζυμώνεται δύσκολα.
Για να γίνει, λοιπόν, κατάλληλο για ζύμωμα, προστίθενται (στις μέρες μας) διάφορα λευκαντικά και διογκωτικά, ώστε να αποκτήσει άσπρο χρώμα, να γίνει η ζύμη περισσότερο ελαστική και το ψωμί να είναι αφράτο. Γι' αυτό τον λόγο χρησιμοποιούνται βελτιωτικά αλεύρων και –κυρίως στα συσκευασμένα– συντηρητικά.

»Δεν θα σας πω περισσότερα για τα σημερινά ψωμιά που έχουν τροποποιημένα άλευρα και άλλα βελτιωτικά για να «ανεβάσουν» την αρτοποιητική ικανότητά τους γιατί θα σας τρομάξω... Εκείνα τα ψωμιά που είχαμε τότε, αυτά για τα οποία μιλάμε, ήταν καθαρά και αποτελούσαν το βασικότερο
στοιχείο της διατροφής μας! Το ψωμί βρίσκεται, εξάλλου, στη βάση της πυραμίδας της μεσογειακής διατροφής, μαζί με άλλα αμυλούχα προϊόντα.

Παρέχει στον οργανισμό ενέργεια, φυτικές ίνες, βιταμίνες του συμπλέγματος B και ειδικά φυλλικό οξύ, πρωτεΐνες και σίδηρο, συστατικά απαραίτητα για τις λειτουργίες του οργανισμού μας.

Είδη ψωμιού


Xωριάτικο ψωμί –Ένα το πιο διαδεδομένο είδος ψωμιού και γίνεται με προζύμι και αλεύρι χωρίς πίτουρα.

Oλικής αλέσεως
–Προέρχεται από αλεύρι ολικής αλέσεως που σημαίνει ότι αλέθεται ολόκληρο το δημητριακό (οι σπόροι του σιταριού μαζί με το πίτουρο).

Πολύσπορο ψωμί –Γίνεται από το αλεύρι διαφόρων δημητριακών (σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη, βρόμη, καλαμπόκι, ρυζάλευρο). Πολύ συχνά προστίθενται ξηροί καρποί, νιφάδες βρόμης κ.α.


Σίκαλεως –Θεωρείται ότι μαζί με το ολικής αλέσεως κάνει καλό στους διαβητικούς, γιατί έχει λιγότερο άμυλο. Συνήθως γίνεται από αλεύρι σικάλεως και από σταρένιο (το μιγάδι που λέγαμε). Άλλωστε, το ψωμί από σκέτη σίκαλη είναι πολύ βαρύ.

Ψωμί από καλαμπόκι –Kατά την παρασκευή αυτού του τύπου χρησιμοποιείται ένα μείγμα από λευκό και καλαμποκίσιο αλεύρι, που έχει κίτρινο χρώμα.
Κατά την Κατοχή το ξέραμε και σαν «μπομπότα».


»Τελευταία μπορεί κανείς να βρει στους φούρνους και άλλα είδη ψωμιού που περιέχουν και άλλα συστατικά, όπως σπόρους και μπαχαρικά, ξηρούς καρπούς, ελιές, κρεμμύδι, τυρί κ.λ.π. Εξάλλου, σε καταστήματα βιολογικών προϊόντων μπορούμε να βρούμε βιολογικό ψωμί, που είναι απαλλαγμένο από χημικές ουσίες και συντηρητικά. Oι αρτοποιοί το συντηρούν με φυσικό τρόπο, μέχρι να το καταναλώσουμε, γι' αυτό και έχει πιο σύντομη ημερομηνία λήξης.
Συνήθως χρησιμοποιείται για την παρασκευή του σκληρό σιτάρι ολικής αλέσεως.

Σπορά

»Το σιτάρι σπέρνεται στην Ελλάδα τέλη φθινοπώρου. Για τις πιο ορεινές περιοχές κατάλληλος μήνας σποράς θεωρείται ο Οκτώβριος, ενώ για τις υπόλοιπες ο Νοέμβριος.

Η σπορά στο χωριό μας γίνεται τον Οκτώβριο, με τα πρωτοβρόχια, που έχει αρχίσει να πίνει η γη, γι' αυτό και ο πατέρας μου έλεγε: «Οκτώβρη και δεν έσπειρες, οκτώ κιλά δεν κάνεις». Και γενικά, στην αρχή του γεωργικού χρόνου αρχίζουμε πάντα με τα δημητριακά, αφού είναι η βασική τροφή του ανθρώπου.


»Κατά τη σπορά χρησιμοποιούνται συνήθως σπόροι της προηγούμενης σοδειάς. Ο γεωργός, βαδίζοντας στο οργωμένο χωράφι και κρατώντας στην χούφτα του τους σπόρους, τους πετάει ελεύθερα σ' ολόκληρη την επιφάνεια του χωραφιού. Για να φυτεύσουν τον καρπό είχαν –ως επί το πλείστον– δύο αγελάδες. Μάλιστα, την μία την λέγανε «δεξιά» και την άλλη «αριστερά» (αριστερή), όπως είχαν τοποθετηθεί ώστε να φορέσουν τον «ζυγό». [Εδώ, οι εξηγήσεις αρχίζουν να δίνονται, δείχνοντας στον κόσμο τον ζυγό και τα υπόλοιπα εργαλεία του γεωργού]. Στο κέντρο του ζυγού, τοποθετούνταν το ξύλινο «άροτρο» και το οποίο, στην απόληξή του, πολύ πίσω από τα πόδια των ζώων, κατέληγε σε ένα σιδερένιο σκαπτικό εργαλείο, το «υνί», που έσκαβε, όργωνε το χωράφι και αναποδογύριζε το χώμα που σκέπαζε τους σπόρους.


»Βλέπετε κάποιες εγκοπές επάνω στον ζυγό: αυτό υπάρχει όταν το ένα από τα δύο ζώα ήταν πιο δυνατό. Μεταφέρανε τα λεγόμενα «λούρα», προς το μέρος του πιο δυνατού ζώου, ώστε να σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος και να ελαφρύνεται το αδύναμο. Αν, πάλι, το άλλο ζώο ήταν πιο δυνατό έκαναν, φυσικά, το ακριβώς αντίθετο.


»Όταν τελείωνε η σπορά, υπήρχε συχνά κάποιος που πέρναγε με την «σβάρνα» τους βώλους (αναφέρεται στα λεξικά ως «βωλοσκόπος») και τους έσπαγε. Το σβάρνισμα γινόταν περισσότερο για το φινίρισμα της τελικής επιφάνειας των οργωμένων εδαφών παρά για το ουσιαστικό σπάσιμο των σβώλων. Ήθελαν να είναι το χωράφι χωρίς εξογκώματα, όσο το δυνατόν πιο επίπεδο, ώστε την ώρα του θερισμού, να είναι πιο εύκολη και πιο γρήγορη η συλλογή του καρπού με το «δρεπάνι». Αλλά θα τα πούμε αργότερα αυτά.

»Κάτι ακόμη: Ο σπόρος δεν βλαστάνει αμέσως, αλλά περνάει πρώτα από μια περίοδο λήθαργου, κατά την οποία υφίσταται ορισμένες μεταβολές. Η θερμοκρασία και η υγρασία του εδάφους καθορίζουν την έναρξη του φυτρώματος. Την άνοιξη τα φυτά εισέρχονται σε μία περίοδο ταχείας ανάπτυξης στην οποία γίνεται επιμήκυνση του στελέχους ενώ αρχίζει η αύξηση των φύλλων, των ριζών και της ταξιανθίας.

Θερισμός


»Ο Θερισμός γινόταν τέλη Ιουνίου με αρχές Ιουλίου. Βέβαια αυτό εξαρτάται.
Όπου δεν έχει καλή γη, ξεραίνεται πιο γρήγορα το σιτάρι/κριθάρι, και γι' αυτό, το θέριζαν πιο νωρίς.
Σε αντίθεση με τα καλά χωράφια που το χώμα διατηρούσε την υγρασία του και μπορούσες να το θερίσεις τέλη Ιουνίου για να έχει μεστώσει ο καρπός.
Πάντως, δεν θέριζαν ποτέ μέσα στον Μάιο.
»Η καλύτερη εποχή για να θεριστεί το στάρι, που προορίζεται για να γίνει αλεύρι, είναι όταν οι κόκκοι έχουν σκληρύνει και μπορούν να κοπούν με το νύχι μας.
Τότε, ο κορμός του σταριού, η καλαμιά του, έχει γίνει κίτρινη και το σιτάρι αποδίδει περισσότερο αλεύρι.
Η σίκαλη θερίζεται νωρίτερα, γιατί οι κόκκοι της τινάζονται ευκολότερα κι έτσι χάνονται κάποιες ποσότητες.
Όταν τα σιτηρά προορίζονται για σπορά πρέπει να θερίζονται όταν έχουν μεστώσει εντελώς, γιατί με το σπόρο αυτό έχουμε καλύτερο φύτρωμα και τα φυτά γίνονται πιο δυνατά.
»Ο θερισμός, εκείνα τα χρόνια, γινόταν με το χέρι από τον γεωργό και όχι από μηχανήματα.
Αυτός χρησιμοποιούσε το δρεπάνι, το γνωστό αυτό θεριστικό εργαλείο από τα πολύ παλιά χρόνια.
Το δρεπάνι αποτελείται από μια ξύλινη λαβή και μια κοφτερή λεπίδα, σε σχήμα μισοφέγγαρου.
Ο θεριστής πιάνει με το αριστερό του χέρι μια δέσμη σιτηρών («χερβόλι» ή «χερόβολο») και με το άλλο, σύροντας το δρεπάνι προς το μέρος του, τα κόβει.
Πολλά χερόβολα σχηματίζουν ένα δεμάτι και αφού δεθούν μεταφέρονται στα αλώνια.
Να προσθέσουμε ότι, όταν κουβαλούσαν τον καρπό στις αποθήκες, και τον έβαζαν μέσα στα κιούπια, είχαν την συνήθεια –πολλές φορές– επάνω στο κιούπια, στο στόμιο, να βάζουν μια πλάκα σαπούνι. Αυτό γινόταν για να μαζεύει την υγρασία και να προστατεύσει τον καρπό του σιταριού.

Μιλάμε, όμως, ότι αυτό γινόταν τα παλιά χρόνια. Εγώ, στην εποχή που ήμουν μικρός δεν θυμάμαι κάτι τέτοιο.
«Στα δικά μας τα μέρη, είχαμε τα λεγόμενα "αμπάρια", δεν είχαμε κιούπια. Αμπάρι ήταν μια μεγάλη ξύλινη κατασκευή, που από κάτω της είχε μια τρύπα και όταν σήκωνες το ξύλο έβγαινε ο καρπός. Εμείς βάζαμε το στάρι στο «αμπάρι» για να μην χαλάσει».

Ζύμωμα

»Ας έρθουμε τώρα στην γυναικεία συμβολή στην δημιουργία του ψωμιού, στο πως το αλεύρι γίνεται ψωμί:
Συνήθως η γυναίκα ζύμωνε με βάση τον αριθμό ατόμων της οικογένειάς της. Είτε μία φορά την εβδομάδα είτε κάθε 15 μέρες, ανάλογα.
Είχαν, μάλιστα, και ένα άλλο έξυπνο κόλπο, που όταν εμείς είμασταν παιδιά δεν μας άρεσε καθόλου.
Δεν ζυμώναν όταν είχε τελειώσει το ψωμί αφού, μόλις θα έβγαινε από τον φούρνο, θα πέφταμε επάνω και θα τρώγαμε όσο περισσότερο μπορούσαμε.
Όταν, λοιπόν, είχε μείνει ένα ψωμί περίπου, το άφηναν για μια μέρα, και μετά ζύμωναν ώστε η κατανάλωσή του να γίνεται με μέτρο.
Αυτό, βέβαια, δείχνει το πόσο φτωχές ήταν οι οικογένειες και πόσο προσπαθούσαν να εξοικονομήσουν κάθε τι για το σπιτικό τους.
Βεβαίως, σήμερα, γνωρίζουμε ότι να φας μεγάλη ποσότητα ή αν το ψωμί είναι ζεστό αυτό δεν κάνει καλό στο στομάχι μας.


»Η σκάφη,ήταν ξύλινη. Όλες ήταν από μονοκόματο –σκαμμένο εσωτερικά– κορμό δέντρου. Άκουσα ότι τις σκάφες τις αγόραζαν από την Κωνσταντινούπολη.
»Το ζύμωμα ενεργοποιεί τη γλουτένη η οποία είναι υπεύθυνη για το φούσκωμα του ψωμιού.
Όσο λοιπόν περισσότερο ζυμώνουμε τόσο πιο λείο γίνεται το ζυμάρι, ενώ το αποτέλεσμα στο ψήσιμο θα είναι η μεγαλύτερη διόγκωση.
Ο χρόνος ζυμώματος αλλάζει ανάλογα με το είδος του άλευρου (το μαλακό αλεύρι απαιτεί το μισό χρόνο ζύμωσης από ότι το σκληρό), αλλά και τη δύναμη και τη ταχύτητα με την οποία ζυμώνουμε. Όσο ζυμώνουμε το ζυμάρι γίνεται πιο λείο και ξεκολλάει ευκολότερα από τα χέρια μας.
Στο τέλος θα πρέπει να είναι ελαστικό, να μη σπάει εύκολα.

»Συνήθως το ψωμί το βάζανε σε πανέρια, εξάλλου, η λέξη πανέρι προέρχεται από την λατινική panarium που σημαίνει ψωμί.
Έβαζαν, λοιπόν, στο πανέρι (κάποτε και σε πήλινες γαβάθες) μία άσπρη βαμβακερή πετσέτα και τοποθετούσαν μέσα, με λίγο αλεύρι για να μην κολλήσει, το ζυμωμένο ψωμί. Συνήθως, αυτό είχε 4-5kg βάρος και γινόταν ένα μεγάλο ψωμί. Στο χωριό, οι οικογένειες τα βάζανε επάνω σε ένα κρεβάτι και τα κάλυπταν με δύο κουβέρτες για να είναι ζεστά και να φουσκώσει γρηγορότερα η ζύμη. Μόλις άρχιζε να φουσκώνει το ψωμί έπρεπε να ξεκινήσει να ζεσταίνεται ο φούρνος.






Φούρνισμα


»Τα πιο παλιά χρόνια το κάθε σπίτι είχε και τον φούρνο του. Σε κάποια σπίτια που δεν υπήρχε ο φούρνος μέσα στην οικία, βρισκόταν σε εξωτερικό σημείο ή, ακόμη, και σε τελείως διαφορετικό κτίσμα. Ο φούρνος ήταν από πέτρα που κράταγε τη θερμότητα αψιδωτός, με βάθος 1.5-2m και βγάζει τα ψωμιά φρέσκα, ζεστά και μυρωδάτα. Επειδή, σταδιακά και με τη φυσική φθορά τους, άρχισαν να λιγοστεύουν οι φούρνοι, έμειναν στο χωριό 3-4 και αργότερα πιο λίγοι. Εκείνα τα χρόνια, λοιπόν, άρχισαν να κάνουν χρήση του κάθε φούρνου περισσότερες νοικοκυρές.






»Υπήρχαν συνήθως τρεις βάρδιες, δηλαδή, τρεις οικογένειες (ή και περισσότερες όπως θα δούμε παρακάτω) έκαναν χρήση ανά μέρα. Κανένας δεν ήθελε ν' αρχίσει πρώτος! Χρειάζονταν πολλά ξύλα για να ζεστάνεις έναν φούρνο που είχε μείνει, ίσως και δυο-τρεις μέρες, χωρίς να τον ανάψει κανείς. Προτιμούσαν όλοι να είναι δεύτεροι, αφού ο φούρνος θα ήταν ζεστός από την πρώτη φουρνιά και θα είχε μικρότερη σπατάλη ξύλων, λιγότερο κόπο και η εν γένει διαδικασία θα ήταν πιο γρήγορη. Και η τρίτη, όμως, βάρδια ήταν δύσκολη και δεν την ήθελαν. Αυτό, γιατί η νοικοκυρά θα έπρεπε να βρίσκεται μέχρι αργά το απόγευμα και να φουρνίζει.
»Στην αρχή, έβαζαν στο φούρνο φρύγανα για να ανάψει γρήγορα. Ακολούθως έβαζαν σπάρτα και κλήματα από τα κλαδεμένα αμπέλια για να αρχίσει να πυρώνει. Από το χρώμα που έπαιρναν οι πέτρες του φούρνου, καταλάβαιναν πως είχε ζεσταθεί. Σταδιακά, ο θόλος άσπριζε από την θερμότητα αλλά, έπρεπε να ζεσταθεί και η πλάκα κάτω. Με το «σκάλεθρο» (εργαλείο για το ανακάτεμα των ξύλων που καίγονταν στο φούρνο) τάραζαν τη φωτιά και με τον «πανιστή» (μακρόστενο ξύλο, στη μια άκρη του οποίου έδεναν πανιά) τραβούσαν τα κάρβουνα μπροστά (με προσοχή, ώστε να μην πέσουν στην τρύπα που βρίσκεται μπροστά στο φούρνο) και να ζεσταθούν τα μπροστινά ψωμιά το ίδιο με αυτά που βρισκόντουσαν στο βάθος. Ξαναέριχναν, λοιπόν, κλαδιά (για 5-10 λεπτά) για να ζεστάνουν τον πάτο του φούρνου. Με τον πανιστή καθάριζαν καλά τον φούρνο και έβαζαν μέσα το ψωμί. Εδώ, να προσθέσω «υπάρχει και μια μια μικρή λακούβα έξω από το στόμιο του φούρνου, στο χωριό, που περιείχε στάχτη και νερό ώστε, εάν έπαιρναν φωτιά τα πανιά του πανιστή, να μπορούν να τα σβήσουν»
»Για να φουρνίσουν τα ψωμιά χρησιμοποιούσαν το φτυάρι. Αναποδογύριζαν το ψωμί που βρισκόταν, μέχρι τώρα, στο πανέρι και με αυτό άρχιζαν –από το βάθος προς τα έξω– να τοποθετούν τα ψωμιά. «και βάζανε και λίγο αλεύρι επάνω για να μην κολλήσει στον πάτο».
»Στο τέλος, έβαζαν μια πλάκα (την σφράγιζαν με λάσπη ή έβαζαν μια μεγάλη τετράγωνη πέτρα από πίσω) για να κλείσουν ερμητικά τον φούρνο και να μην χάνεται καθόλου η ζέστη. Ο φούρνος για να ζεσταθεί ήθελε 50-60min περίπου. Και τα ψωμιά τα άφηναν 1-2 ώρες, αναλόγως, για να ψηθούν. Αν μια οικογένεια είχε λίγα άτομα, για να μην πάει χαμένος ο φούρνος, συνέβαινε το εξής: Είτε μια άλλη γυναίκα, που είχε μικρές ανάγκες, συμπλήρωνε την πρώτη, είτε εκτός από τα ψωμιά, η πρώτη, προσέθετε και άλλα φαγητά (ντομάτες γεμιστές κ.λ.π). Πάντα τα ψωμιά ήταν στο βάθος του φούρνου και το φαγητό –που ήθελε λιγότερη ώρα– μπροστά.







TIPS (ΚΟΛΠΑ)

»Όταν τελείωνε το ζύμωμα, κρατούσαν λίγη ζύμη από την σκάφη και τη βάζανε σε ένα κιουπάκι μικρό και αυτή έμενε σαν μαγιά, που ξύνιζε, και με αυτήν έφτιαχναν το λεγόμενο «προζύμι». Όλα τα άλευρα είναι κατάλληλα για προζύμι, αλλά η σίκαλη είναι μακράν η καλύτερη, αν σας αρέσει η γεύση και το άρωμα που θα προσδώσει στο ψωμί. Από βραδύς πέρνανε τη μαγιά μαζί με ένα δύο κιλά αλεύρι και λίγο αλάτι και το έβαζαν στην σκάφη. Το πρωί, με ζεστό νερό, θα ξεκινούσαν το ζύμωμα.


ΖΥΜΩΤΟ ΨΩΜΙ

Ζυμωτό ψωμί από τη γιαγιά Μαρία(Μάνα μου)
Την λέω “γιαγιά Μαρία” για όσα τρυφερά κουβαλά η λέξη “γιαγιά”.
Εμπειρία, γνώση, κατανόηση, υπομονή, ένα βλέμμα τρυφερότητας όχι μόνο για τα παιδιά και τα εγγόνια αλλά και για τους φίλους τους και τον κόσμο όλο.
Μια γιαγιά ξέρει.
Ξέρει να προσφέρει, να αποδέχεται και ν’ αγαπάει.
Η λέξη “γιαγιά” δεν προσδιορίζει την ηλικιακή της κατάσταση ούτε τη ψυχή της!
Τα μάτια της πετούσαν σπίθες όσο μας μίλαγε, τα χέρια της δούλευαν με τέτοια ταχύτητα που η φωτογραφική μηχανή δεν την προλάβαινε.
Η γιαγιά Μαρία είχε ξαναπιάσει προζύμι από την προηγούμενη μέρα, “Ξαναπιάσει” σημαίνει πως είχε “ξυπνήσει” το προζύμι που κοιμόταν στο ψυγείο, προσθέτοντάς του χλιαρό νερό πρώτα για να μαλακώσει και μετά αλεύρι για να γίνει ένας πυκνός χυλός.

Την είδα να κοσκινίζει αλεύρι, πολύ αλεύρι, σε μια μεγάλη λεκάνη, απόρησα με τα 5,5 κιλά αλεύρι που ετοίμαζε να ζυμώσει στο χέρι.
Μου εξήγησε πως στο χωριό είχε 3-4 φούρνους και το κάθε σπιτικό φροντίζει για το ψωμί του.
Εκείνη, κάθε φορά που ζυμώνει, ετοιμάζει σταρένιο ψωμί.
Κρατά ένα μέρος από το φρέσκο ψωμί για χρήση και βάζει το υπόλοιπο στην κατάψυξη.
Το ψωμί που βγαίνει από την κατάψυξη είναι το ίδιο καλό σαν φρέσκο.
Δοκίμασα ψωμί από το προηγούμενο ζύμωμά της και ήταν πολύ καλό.
Η κρούστα ήταν χλωμή αλλά η γεύση ήταν μεστή. Νόστιμο ψωμί.
Τελικά προσανατολίζομαι σιγά σιγά στο αληθινό ψωμί.
Αυτό που δεν έχουμε μάθει να τρώμε. Χωρίς τη μαγιά του εμπορίου αλλά με προζύμι.
Χωρίς τα αλεύρια που κάνουν τα πάντα αλλά με αλεύρι βιολογικό με ονομασία προέλευσης.

Γιαγιά Μαρία, σ’ευχαριστώ που μου μετέδωσες λίγη από τη γνώση σου!
Η σκέψη σου θα είναι μαζί μου κάθε φορά που ξαναπιάνω το προζύμι, που θα ζητάω καλά αλεύρια για να ζυμώσω,
Να είσαι γερή, να φροντίζεις το σπιτικό σου μέχρι τα βαθειά σου γηρατειά και να έχεις κοντά σου τα παιδιά, τα εγγόνια και τα δισέγγονά σου!

Υλικά

Σταρένιο ψωμί
5,5 κιλά αλεύρι σταρένιο, 

μισό χάσικο (χωρίς πίτουρο) και μισό μαύρο (ολικής)
2 χούφτες (περίπου 1/2 κούπα) αλάτι
ζεστό νερό όσο πάρει


Μέθοδος εκτέλεσης

Φτιάχνουμε προζύμι 


Για να φτιάξουμε προζύμι για πρώτη φορά ξεκινάμε με 1 ποτήρι αλεύρι σταρένιο, λίγο αλάτι και 1 ποτήρι χλιαρό νερό,τα ανακατεύουμε καλά και έχουμε μια μαλακή ζύμη, σαν πυκνό χυλό.Αφήνουμε τη ζύμη 4 ημέρες σε ζεστό μέρος ενώ καθημερινά προσθέτουμε λίγο ακόμα νερό και λίγο ακόμα αλεύρι (ίδιο σε όγκο).

Την προηγούμενη ημέρα του ζυμώματος ξαναπιάνουμε το προζύμι.


Ξαναπιάνουμε προζύμι 


Με το 1/4 της ποσότητας του αλευριού που θα ζυμώσουμε, αναπιάνουμε από την προηγούμενη ημέρα το προζύμι, προσθέτοντας χλιαρό νερό και αλεύρι, όσο να γίνει ένας πυκνός χυλός. Την επόμενη μέρα ο χυλός θα πρέπει να έχει γεμίσει φουσκαλίτσες.
Δεν ξεχνάμε να αφαιρούμε ένα κομμάτι από την έτοιμη ζύμη και να φυλάμε σκεπασμένο μέσα σε πήλινο σκεύος, στο ψυγείο, μέχρι την επόμενη φορά που θα ζυμώσουμε.
Το προζύμι στεγνώνει στο ψυγείο και αποκτά κρούστα.
Αν βλέπουμε πως αργούμε να ζυμώσουμε, ρίχνουμε λίγο χλιαρό νερό να μαλακώσει η κρούστα και μετά λίγο αλεύρι για να ζωντανέψουμε το προζύμι και το ξανα-αφήνουμε να μας περιμένει. Το προζύμι πρέπει πάντα να έχει ευχάριστα ξινή μυρωδιά.

Ζυμώνουμε

Κοσκινίζουμε το αλεύρι σε λεκάνη, προσθέτουμε το προζύμι, το αλάτι και χλιαρό νερό σιγά σιγά. Αρχίζουμε το ζύμωμα.
Στην αρχή όλα σκορπούν παντού. Σιγά σιγά, καθαρίζοντας ταυτόχρονα και τα χέρια μας από τα κολλημένα ζυμάρια, η ζύμη αρχίζει να ενώνεται.
Μπορούμε να βρέχουμε τα χέρια μας με νερό για να ελέγχουμε καλύτερα την ποσότητα που προσθέτουμε στη ζύμη.
Συνεχίζοντας το ζύμωμα, η ζύμη αρχίζει να ξεκολλάει από τα χέρια μας και να αποκτά ελαστικότητα. Η ζύμη είναι έτοιμη για πλάσιμο.
Να θυμάστε πως όσο πιο καλά έχει ζυμωθεί η ζύμη τόσο πιο ομοιόμορφα θα φουσκώσει όπου την βάλετε (ταψί, φόρμα κλπ).
Τοπικά φουσκώματα στο ψωμί δείχνουν ανομοιόμορφη κατανομή του προζυμιού που προκαλείται από ελλιπές ζύμωμα.

Πλάθουμε

Η γιαγιά Μαρία αμέσως χώρισε τη ζύμη σε όσα ψωμιά ήθελε να φτιάξει:
Έκανε στρογγυλά ψωμιά, που τα ακούμπησε μέσα σε ταψί ή πλαστικό μπολ, σκεπασμένο με πετσέτα πασπαλισμένη με αλεύρι.
Έκανε φρατζόλες μακρόστενες, κάποιες από τις οποίες χάραξε,έκανε μικρά στρογγυλά ψωμάκια χωρίς τρύπα, τα οποία θα χωρίσει αφού ψηθούν στη μέση και θα διπλοφουρνίσει για να φτιάξει παξιμάδια

Φούσκωμα

Όλα τα δημιουργήματά της ξάπλωσαν στον καναπέ της προσεκτικά ακουμπισμένα πάνω σε λευκές αλευρωμένες πετσέτες,
σκεπάστηκαν μ'αυτές και κουκουλώθηκαν με δύο κουβέρτες για να φουσκώσουν μακριά από αδιάκριτα βλέμματα.
Μας είπε πως τα καθαρά αλεύρια (εννοεί χωρίς πίτουρο) φουσκώνουν πιο γρήγορα από τα ολικής.
Για το ψήσιμο στον ξυλόφουρνο δεν ρώτησα, οι περισσότεροι δεν έχουμε τέτοιο φούρνο και όποιοι έχουν σίγουρα ξέρουν πως θα ψήσουν ψωμί.

Ο ξυλόφουρνος δεν άναβε για ψύλλου πήδημα.



Αγορομάνα ή καλομάνα; (cliché…)

Αγορομάνα ή καλομάνα; (cliché…)


Αγορομάνα ή καλομάνα; (cliché…)
«Της καλομάνας το παιδί, το πρώτο να 'ναι κόρη» έλεγε ο θυμόσοφος λαός μας. Ο λόγος είναι προφανής. Για να μην στεναχωριέται η τσούπρα που δεν έφερε στον κόσμο λεβέντη διάδοχο για τον αγαπημένο της. Από την άλλη, η αγορομάνα με καμάρι έλεγε και λέει, ότι τα φέρνει βόλτα μια χαρά με τόσους άντρες μέσα στο σπίτι. Κορίτσια, αγόρια στη σειρά λοιπόν και οι μανάδες να επιχειρηματολογούν τι προτιμούν περισσότερο. Και κάπου στη μέση, όσες έχουν και απ΄τα δυο.
 Μυστήριο τρένο οι γυναίκες... Είναι να μην συνηθίσουν κάτι. Κάνουν ένα γιο, κάνουν και δεύτερο γιο και μετά λένε με καμάρι «αν έκανα τρίτο παιδί, πάλι γιο θα έκανα». Κάνουν δύο κόρες και αυτομάτως δε θέλουν γιο, γιατί όλο γυναίκες στο σπίτι συνεννοούνται μια χαρά, «στα όπα όπα τον έχουμε τον μπαμπά μας».
Οι γυναίκες με τα παιδιά είναι όπως ακριβώς και με την οδήγηση. Άμα συνηθίσουν με μια μάρκα, δεν την αλλάζουν που να τους χαρίσουν την τελευταία Ferrari με τον Χιου Τζακμαν μέσα για δώρο. Θέλουν το ίδιο αμάξι, με ελάχιστες διαφορές. Παίρνουν το ίδιο σταυρουδάκι για τον καθρέφτη. Κοτσάρουν το ίδιο CD του Ρέμου. Παρκάρουν στην ίδια θέση... ωιμέ είναι πιασμένη! Άντε μετά να παρκάρουν σε άλλη, έστω και αν είναι σα γήπεδο. Άστα να πάνε... Μη τους αλλάζεις τις παραμέτρους σου λέω... Ε, λοιπόν έτσι είναι και με τα παιδιά.
Σκάει το πρώτο, αγοράκι, 1-0. Αρχίζουν τα παντελονάκια, παπουτσάκια, αγορίστικα παιχνίδια, σπάϊντερμαν στον γαλάζιο τοίχο, μπάλα ποδοσφαίρου και τα λοιπά. Τί άντρας που θα γίνεις εσύ και τι καρδιές θα κάψεις! Να τη και η δεύτερη εγκυμοσύνη. Που να αλλάζουμε τώρα, χρώμα στον τοίχο, έχουμε και τόσα ρούχα να χρησιμοποιήσουμε στο δεύτερο παιδί, να βγει αγοράκι να κάνει παρέα στον πρώτο κανακάρη μας. Και επειδή το να κάθεται πάνω σε ανοιχτά ψαλίδια, είναι λίγο μπανάλ, googlαρει «θέλω να κάνω αγόρι» και οι «επιστημονικές» λύσεις με φαγητά και ροφήματα πέφτουν βροχή. Ώσπου ο γυναικολόγος της επιβεβαιώνει τον δεύτερο γιο και ο αγών λαμβάνει τέλος με σκορ 2-0 υπέρ των αρρένων. Έρχεται το δεύτερο αγοράκι σπίτι, και όλα πλέον είναι μια χαρά. Η μανούλα έχει πείρα πια και δεν σηκώνει και κουβέντα – βέβαια ούτε στο πρώτο παιδί σήκωνε. Τώρα όμως ξέρει από δική της, κατά δική της εμπειρία. Είναι αγορομάνα και της πηγαίνει. Ξέρει τι θέλουν τα αγόρια της, βρε! Δίνει στον νέο το όνομα του μπαμπά της και έτσι οι δυο παππούδες είναι ευτυχισμένοι both.
Θυμάμαι μια φορά η αγαπημένη μας κουμπάρα που έχει 2 αγοράκια, ήρθε σπίτι την ώρα που θα έβαζε η γυναίκα μου την μικρή για μπάνιο και προσφέρθηκε να βοηθήσει. Αρχίζουν λοιπόν το μπανάκι και η κουμπάρα έψαχνε να βρει τσουτσούνι για να πλύνει! Μπερδεύτηκε, έλεγε με καμάρι, από την συνήθεια! Αγορομάνα με τη βούλα!
Κάπως έτσι πάνω κάτω είναι και οι μανάδες με τα δυο κορίτσια. Τι χαρά να μπαίνει σε πολυκαταστηματα για παιδιά και να βλέπει 4 διαδρόμους για κοριτσάκια. Επιλογές ατελείωτες. Χρώματα, σχέδια, η χαρά της καλομάνας. Να τους φτιάξει τα κοτσιδάκια, να τους βάλει τα κοκαλάκια και να βγαίνουν και οι 3 μαζί για βόλτα, η μαμά και οι μικρές κυρίες της. Και πόσο περιποιούμαστε τον μπαμπά. Έχουμε τον μπαμπά μας άρχοντα! Όχι μόνο ένα νερό στα γεράματά του αλλά ολόκληρες κανάτες! Με δυο κόρες θα 'χουμε μόνιμα χαρές στο σπίτι. Ούτε στρατό ούτε τίποτε. Οι γιαγιάδες καλυμμένες με τα δυο ονόματα, έχουν υπό την προστασία τους από μία εγγόνα και όλα καλά. Ο μπαμπάς βέβαια, πάει για ψώνια και κουβαλάει τρεις σακούλες σερβιέτες. Όταν όμως έρθει η ώρα η καλή, θα ανεβεί 2 φορές τα σκαλιά τις εκκλησίας συνοδεύοντας τις κόρες του.
Αυτά είναι τα δυο ισχυρά δίπολα, μόνο γιοι ή μόνο κόρες. Σπάνια τους περνά από το μυαλό τι όμορφα που είναι να έχεις και αγόρια και κορίτσια. Πόσο πιο ευχάριστος πονοκέφαλος μέσα στην πολυπλοκότητά του είναι το σχήμα με ένα και ένα. Και πόσο πιο ισορροπημένη είναι η συμβίωση μέσα στο σπίτι.
Βέβαια όλα τα παραπάνω ίσως απλώς να είναι μια κλισέ μακαρονάδα. Πιθανότατα ναι. Είναι πιθανό δηλαδή αρκετές μαμάδες να διαβάζουν τις γραμμές αυτές και να σκέφτονται πώς γίνεται να υπάρχουν τόσο παρωχημένες αντιλήψεις, περιγραφές και κατηγοριοποιήσεις. Και να αρχίσουν να μου πετάνε, γόβες, τσάντες, χρησιμοποιημένες πάνες και λοιπά μικροαντικείμενα. Τι να κάνουμε βρε κορίτσια; Μας δίνετε αρκετό υλικό κι ας μην το καταλαβαίνετε.
Δεν είναι κακό να κάνετε κλισέ πράγματα πού και πού. Όλοι κάνουμε. Και οι άντρες ειδικά, πάρα πολλά– όπως το όνειρο να πάει κανείς την κόρη στην εκκλησία! Το ίδιο κάνετε και εσείς, με τη σκέψη σας, με την πράξη σας. Δεν είναι κακό, λέμε. Εν τέλει είναι γλυκό. Εμάς μας αρέσει να σας παρατηρούμε κι ας μην καταλαβαίνουμε πάντα. Άλλωστε δουλειά μας δεν είναι να σας καταλάβουμε αλλά να σας αγαπάμε.
Και να σας κάνουμε και παιδάκια, αγοράκια ή κοριτσάκια. (cliché...).

ΠΗΓΗ  http://www.brightsideofmom.gr/daddy-cool/itemlist/user/672-theboss

ΠΟΝΤΙΑΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΟΣΦΑΓΕΙΑ Τη γουρουνί το σπάξιμον

ΠΟΝΤΙΑΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΟΣΦΑΓΕΙΑ
Τη γουρουνί το σπάξιμον



Παιδικές θύμισες και αναμνήσεις..


Ένα έθιμο ευρέως διαδεδομένο στα χριστουγεννιάτικα ήθη και έθιμα των Ποντίων ήταν και το σφάξιμο του γουρουνιού. Το γουρούνι στην ποντιακή διάλεκτο ονομάζεται ΄΄μουχτερόν΄΄. Η λέξη προέρχεται από το αρχαίο επίθετο μοχθηρός και δηλώνει την αντιαισθητική εικόνα, που αποπνέει το οικόσιτο αυτό ζώο. Στη λαϊκή αντίληψη ο παχύσαρκος άνθρωπος ταυτίζονταν με το γουρούνι και γι’ αυτό χρησιμοποιούνταν η φράση ΄΄εγέντον άμον μουχτερόν΄΄ Ακόμα το σκληρό τρίχωμα του ζώου απαξιώνονταν παντελώς με τη φράση: ΄΄αν ίνεται τη μουχτερού το μαλλίν μετάξ, θα ίνεται και ο χωρέτες με την τάξ…!΄΄Η δύναμη όμως και η επιθετικότητα ιδιαίτερα του αγριόχοιρου ταυτίζονταν με τους ρωμαλέους και δυνατούς άνδρες΄΄μουχτεροί αγούρ’΄΄,ενώ οι ανάγωγοι και αγροίκοι χαρακτηρίζονταν ως : ΄΄αγροίκιστοι και μουχτεροί΄΄ Το νεογέννητο γουρουνάκι το έλεγαν ΄΄μουχτεροπούλ.΄΄ ΄΄Οφέτος θα παίρω και πεσλαεύω μουχτεροπούλ΄΄ 





Στον Πόντο δεν συνηθίζονταν η εκτροφή των γουρουνιών, γιατί προκαλούσαν αφ’ ενός την αποστροφή των Τούρκων και αφ’ ετέρου γιατί υπήρχαν πολλά αγριογούρουνα στη φύση ,που μπορούσαν πολύ εύκολα να τα θηρεύσουν. Η θρησκευτική απέχθεια των Τούρκων προς το ζώο αυτό ήταν τόσο μεγάλη, ώστε προέκυψε η παροιμία : 
΄΄Άμον ντο τερεί ο Τούρκον το μουχτερόν ,τερώ κ’ εγώ εσέν…!΄΄ Θυμάμαι την αείμνηστη γιαγιά μου Παρθένα, να μου αφηγήται , όταν με το καράβι της προσφυγιάς προσάραξαν στο Καραμπουρνού της Θεσσαλονίκης και είδε για πρώτη φορά γουρούνια, τα πέρασε για πρόβατα και είπε:΄΄Μω την πίστη σ’, αοίκα άσκεμα πρόατα πα ίνταν :΄΄. Από τα πρώτα χρόνια της προσφυγιάς οι Πόντιοι όπως και οι άλλοι πρόσφυγες προκειμένου να αντιμετωπίσουν το διατροφικό τους πρόβλημα ενέταξαν στα οικόσιτα ζώα και την εκτροφή του γουρουνιού,που συνήθως το αγόραζαν μικρό κατά τον μήνα Αύγουστο και το έσφαζαν λίγο πριν από τα Χριστούγεννα. 

 

Το φρόντιζαν ιδιαίτερα ταΐζοντάς το τα οικογενειακά αποφάγια (αποπλυμόπα). Ιδίως το τάιζαν γουρουνοράδικα,πασπαλισμένα στο αλεύρι και κολοκύθια. Τις τελευταίες σαράντα μέρες το περιόριζαν σε ειδικό κλουβί ( πεσίν ) και το τάιζαν αλεσμένο καλαμπόκι ανακατεμένο με νερό ( μαλέζ ) για να φέρει λίπος. Στο χωριό μας το σφάξιμο των γουρουνιών ήταν διαδικασία ιδιαίτερα προσφιλής στους Θρακιώτες, που κατείχαν την τέχνη του χασάπη,γι αυτό τους καλούσαν οι Πόντιοι για το σφάξιμο των γουρουνιών. Η διαδικασία της σφαγής και του τεμαχισμού αποτελούσε για όλη την οικογένεια αλά και για τους περιοίκους ένα τελετουργικό έθιμο που έδινε χαρά σε όλους μιας και το νόστιμο κρέας εκείνα τα χρόνια το απολάμβαναν οι άνθρωποι μόνο στις μεγάλες γιορτές και στους γάμους. Το ζωντανό σταυρώνονταν πριν τη θυσία με το μαχαίρι και θυσιάζονταν για την μεγάλη γιορτή των Χριστουγέννων. Το σφάγιο το κρεμούσαν για να στραγγίσει το αίμα και μετά άρχιζε ο τεμαχισμός του . Στην αρχή ο τεχνίτης-χασάπης αφαιρούσε τα εντόσθια( τσικάρια ) και τα έδινε στην νοικοκυρά για να ετοιμάσει την τηγανιά. Μόλις ετοιμάζονταν η τηγανιά μικροί και μεγάλοι γύρω από το μεγάλο σοφρά πέφτανε με βουλιμία στις πρώτες λιχουδιές. Αυτό το γεύμα συνοδευόμενο με τσίπουρο ( ρακί) αποτελούσε και την πληρωμή του χασάπη… Στα δύσκολα εκείνα χρόνια η συνεργασία και αλληλεγγύη χαρακτήριζε την κοινωνία και τους ανθρώπους. Το τελετουργικό ξεκινούσε με το γδάρσιμο,μια λεπτή διαδικασία, που απαιτούσε γνώση και εμπειρία για να μην καταστραφεί το πολύτιμο δέρμα ( πόστ). Ακολουθούσε η αφαίρεση του λίπους, που τοποθετούνταν σε στρώσεις σε ειδικό πιθάρι που το πάστωναν με χοντρό αλάτι.Αφού ψηνόταν με το αλάτι το έκοβαν σε μικρά τετράγωνα κομμάτια, τη λεγόμενη ( σάλα) και την έτρωγαν με το πρωινό τσάι. Ήταν ακόμα και ξεχωριστός μεζές για τσίπουρο. Το μεγαλύτερο μέρος του γουρουνιού ξεκοκαλίζονταν σε μικρά κομμάτια με λίπος και κρέας που τα έβραζαν μέσα στο καζάνι ανακατεύοντάς τα συνεχώς με μια ξύλινη κουτάλα. Στη συνέχεια τα αλάτιζαν σε στρώσεις μέσα σε ένα κιούπι (πουλούλ) φτιάχνοντας έτσι τον πεντανόστιμο καβουρμά. Το λιωμένο λίπος από την βράση, ( το άλιμαν) ,το έβαζαν σε ένα ξεχωριστό κιούπι και το χρησιμοποιούσαν για λάδι στο μαγείρεμα. Τα ψιλά υπολείμματα του καβουρμά, που επικάθονταν στο καζάνι, τα έπαιρναν και τα έβαζαν σε ξεχωριστό σκεύος με αλάτι κάνοντας τις τσιγαρίδες( τσιλγάνια). Τα τσιλγάνια ήταν πολύ λιπαρά και έφτιαχναν το(χασίλ) με το πληγούρι και το (κορκότο.)Ακόμα τα γίνονταν πολύ νόστιμα γιουβαρλάκια με σκόρδο ( τα κοφτήρια). Ένα μέρος από το ψαχνό το έκαναν κιμά, που τον ανακάτευαν με μοσχαρίσιο κρέας και αφού το ζύμωναν με πράσα και μπαχαρικά έφτιαχναν τα λουκάνικα ( σουτσούγα). Αυτά τα κρεμούσαν σε ξύλινες βέργες στο κελάρι για να στεγνώσουν. Τα κόκαλα τα αλάτιζαν με χοντρό αλάτι και τα αποθήκευαν και αυτά σε μεγάλο δοχείο και τα μαγείρευαν με λάχανο, πατάτες ή τα έφτιαχναν σούπα. Τίποτα δεν πετιόταν από το ευλογημένο΄΄μουχτερό΄΄. Ακόμα και την ουροδόχο κύστη,θυμάμαι, περιμέναμε να μας δώσει ο χασάπης για να την φουσκώσουμε και να την κάνουμε μπάλα (τόπ). 

Σχετική εικόνα

Το δέρμα το τέντωναν πάνω σε ξύλα, το αλάτιζαν και αφού στέγνωνε στον ήλιο έκοβαν από την πλάτη το σκληρό δέρμα και έχτιζαν τσαρούχια (τσαρούσια). Από την κοιλιά έκοβαν και έβγαζαν κορδόνια ( λωρία ), που τα χρησιμοποιούσαν στα ζώα για χάμουρα (χαμούτια). Τα καινούρια τσαρούχια ήταν η μεγάλη χαρά των παιδιών, που τα φορούσαν και καμάρωναν. Ένα τέτοιο ζευγάρι είχε κρύψει ο παππούς μου κάτω από το παχνί ( παθενί). Όταν, μικρό παιδί, τα ανακάλυψα ρώτησα τον παππού μου να μου πει, τι είναι αυτά και μου απάντησε : ΄΄Ατά εποίκα ‘τα για τον πατέρα σ’, αλλά εξέβαν τα σκαρπίνια (κοντούρας) και ‘κ’εφόρεσεν ατά . Μη χάντς ατ’α,ερχάλ’έρται είνας καιρός και χρειάζνε΄΄. Ίσως η ρήση του παππού μου, Πρόδρομου(Ποτός),να μην επαληθεύτηκε απόλυτα, αλλά ένα είναι βέβαιο, ότι το επάγγελμα του τσαγκάρη (κουντουρατσή) επανήλθε στις μέρες μας δυναμικά καλύπτοντας τις ανάγκες υπόδησης, που επέφερε η μεγάλη οικονομική κρίση . Μια κρίση το τέλος της οποίας ας ευχηθούμε ότι δεν θα μας επαναφέρει στην ΄΄αλήστου μνήμης΄΄ εποχή των τσαρουχιών….!