Τρίτη, 7 Αυγούστου 2012

ΘΡΑΚΙΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ 2

ΘΡΑΚΙΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ  2




 1 Μοσχάρι Στάμνας Θρακιώτικο με φέτα ΥΛΙΚΑ: 150γρ σπάλα μοσχαρίσια κομμένη σε μερίδες 250γρ φέτα 60γρ πατάτες σε φέτες 10γρ κορν-φλάουρ 40γρ λεμόνι χυμός 30γρ κρεμμύδι ψιλοκομμένο νερό - (1/3 σκεύους) αλάτι πιπέρι μαϊντανός ψιλοκομμένος αλατοπίπερο ΕΚΤΕΛΕΣΗ: Πλένουμε το κρέας καλά, το σωτάρουμε με κρεμύδι μέχρι να πάρει χρώμα Τοποθετούμε το νερό λάδι αλάτι κ ψήνουμε σε φούρνο — έχοντας τοποθετήσει τα κομμάτια του επάνω από τις λεπτοκομμένες πατάτες, για μια ώρα Δέκα λεπτά πριν ψηθεί προσθέτουμε τη φέτα κομμένη σε μεγάλα κομμάτια κ το κορν-φλάουρ αραιωμένο στο χυμό λεμονιού για να δέσει η σάλτσα κ να πάρει γεύση το φαγητό Σερβίρουμε πασπαλίζοντας με ψιλοκομμένο μαΪντανό 
2 Θρακιώτικη Μελιτζάνα Σαλάτα Άλλο ένα πιάτο στην κατηγορία Θρακιώτικες Είναι μια καταπληκτική, πεντανόστιμη σαλάτα μέσα στην απλότητα της. και φυσικά όλα τα ταβερνάκια στην Ξάνθη την έχουν στο μενού τους. Είναι μια από τις αγαπημένες μου καλοκαιρινές σαλάτες την οποία πολλές φορές απολαμβάνω και σαν πολύ ελαφρύ γεύμα. Οι γεύσεις δένουν απόλυτα μεταξύ τους, η ζεστή σχεδόν καπνιστή γεύση της μελιτζάνας έρχεται σε αντίθεση με την φρέσκια ντομάτα και την κρύα γεύση της φέτας και το αποτέλεσμα είναι καταπληκτικό. Μερικές φορές πρόσθέτω και μερικά κομματάκια κάπαρης στην σαλάτα, υλικό που δεν υπάρχει στην Παραδοσιακή συνταγή αν θέλετε την προσθέτετε. Σας προτείνω να μην παραλείψετε το ψιλοκομμένο σκόρδο γιατί πραγματικά απογειώνει την γεύση της μελιτζάνας. Αν όμως αποφασίσετε να το παραλείψετε, τουλάχιστον 1 ώρα πριν σερβίρετε την σαλάτα, βάλτε σε ένα ποτηράκι λίγο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο με μια λιανισμένη σκελίδα σκόρδο. Όταν είναι να σερβίρετε, αφαιρέστε το σκόρδο και περιχύστε με το αρωματισμένο λάδι την σαλάτα. Υλικά 1 μελιτζάνα φλάσκα μεγάλη 1 ντομάτα ψιλοκομμένη 120 γρ σκληρή φέτα τριμμένη στον χοντρό τρίφτη 1-2 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένες 1/2 ματσάκι μαϊντανό ψιλοκομμένο 3 κουταλιές της σούπας έξτρα παρθένο ελαιόλαδο 1 κουταλιά της σούπας κόκκινο ξύδι Αλάτι - Πιπέρι Διαδικασία Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 220 βαθμούς τρυπάμε με πιρούνι σε διάφορα σημεία την ολόκληρη μελιτζάνα και την ψήνουμε για 45 λεπτά μέχρι να μαλακώσει αρκετά. Εναλλακτικά μπορείτε να ψήσετε την μελιτζάνα στα κάρβουνα μέχρι να μαλακώσει. Την βγάζουμε και την αφήνουμε στην άκρη να πέσει λίγο η θερμοκρασία της. Δεν κόβουμε το κοτσάνι, το κοτσάνι θα μας βοηθήσει να την ξεφλουδίσουμε ευκολότερα και επίσης κρατάει το σχήμα της η μελιτζάνα. Αφου την ξεφλουδίσουμε την αλατοπιπερώνουμε και την τοποθετούμε σε πιάτο. Απο πάνω προσθέτουμε την ντομάτα, το σκορδο, την κάπαρη, την φέτα και τον μαιντανό. Περιχύνουμε την σαλάτα με το ελαιόλαδο, το ξύδι και σερβίρουμε. 
3 ΨΩΜΙ ΣΠΙΤΙΚΟ Υλικά: 3 κούπες Αλεύρι 2 κ.σ. Ελαιόλαδο 1 κ.κ. Αλάτι 1,5 κούπα χλιαρό νερό 25 γραμ. φρέσκια μαγιά Εκτέλεση 1. Διαλύουμε τη μαγιά στο χλιαρό νερό ανακατεύοντας την. 2. Σε βαθύ σκεύος με εφαρμοστό καπάκι βάζουμε 1,5 κούπα αλεύρι, το νερό με τη μαγιά, το λάδι και το αλάτι 3. Το ανακατεύουμε μέχρι να έχουμε ένα ομοιογενές μίγμα, σκεπάζουμε το σκεύος και το τοποθετούμε σε ζεστό μέρος. 4. Μετά από 20-30 λεπτά προσθέτουμε το υπόλοιπο αλεύρι και ζυμώνουμε με τα χέρια 5. Ζυμώνουμε προσθέτοντας και άλλο αλεύρι αν χρειαστεί μέχρι να γίνει η ζύμη ελαστική και να μην κολλάει στα χέρια. 6. Χωρίζουμε τη ζύμη σε δύο φραντζόλες και τις βάζουμε σε λαδωμένο ταψί το οποίο το αφήνουμε στον φούρνο της κουζίνας για 15 λεπτά χωρίς όμως να τον ανάψουμε. 7. Μετά τα 15 λεπτά ανάβουμε τον φούρνο στους 220 βαθμούς και ψήνουμε τα ψωμιά μας στην μεσαία σχάρα του φούρνου για 30 λεπτά ή μέχρι να αποκτήσουν ανοιχτό καφέ χρώμα 
4 ΛΑΧΑΝΟΝΤΟΛΜΑΔΕΣσουνε γρηγορότερα). Αφού βράσουν προσθέτουμε το κρεμμύδι τριμμένο στον τρίφτη, τα καρότα κομμένα σε ροδέλες, τη μία φλιτζάνια λάδι, το σέλινο ή το δυόσμο, το αλήρι του νερού άσπρο κρασί 1 λεμόνι 300 γραμμάρια νερό 1 λάχανο μεγάλο άσπρο Εκτέλεση: Ζεματάμε το λάχανο που το έχουμε ανοίξει σε φύλλα. Ζυμώνουμε τα υλικά όλα μαζί. Χρησιμοποιούμε τα φύλλα από το λάχανο που έχουμε ανοίξει και βάζουμε μέσα σ αυτά με το κουτάλι το γιόμο όπως ακριβώς κάνουμε τα ντολμαδάκια. Βάζουμε στην κατσαρόλα ένα - ένα τους ντολμάδες κυκλικά. Βάζουμε το ελαιόλαδο και ένα ποτήρι λαχανόζουμο κι ένα ποτήρι νερό και τα αφήνουμε να βράσουν σε σιγανή φωτιά περίπου δύο ώρες. Σερβίρισμα: Σερβίρουμε τους λαχανοντολμάδες σε ρηχό πιάτο και τους περιχύνουμε με κρέμα αυγολέμονο και κόκκινο μπρούσκο κρασί.
5 ΧΟΙΡΙΝΟ ΜΕ ΛΑΧΑΝΟ ΤΟΥΡΣΙ Υλικά 2 κιλά λάχανο τουρσί 4 κουταλιές της σούπας ανάλατο βούτυρο 1 γεμάτη κουταλιά της σούπας πολτό ντομάτας 2 με 3 μικρές πιπεριές καυτερές ( προαιρετικά) 1,5 φλιτζάνι ελαιόλαδο 1,5 κιλό χοιρινό, κατά προτίμηση ωμοπλάτη, κομμένο σε μερίδες χυμό δύο λεμονιών αλάτι και μαύρο πιπέρι Εκτέλεση: Κόβουμε το λάχανο όπως στη σαλάτα, αλλά πιο χοντρό, στραγγίζουμε το νερό που έχει. Ζεσταίνουμε το βούτυρο σε μια μεγάλη κατσαρόλα και προσθέτουμε το λάχανο, ρίχνοντας τον πολτό της ντομάτας το σκεπάζουμε και το μαλακώνουμε στο λάδι για 10-15 λεπτά περίπου μέχρι να μαρα φασόλια να βράσουνε με αρκετό νερό. (Καλό είναι να τα βάλουμε λίγες ώρες πριν να μουλιάσουν για να βράσουνε γρηγορότερα). Αφού βράσουν προσθέτουμε το κρεμμύδι τριμμένο στον τρίφτη, τα καρότα κομμένα σε ροδέλες, τη μία φλιτζάνια λάδι, το σέλινο ή το δυόσμο, το αλαμηλή φωτιά για μιάμιση ώρα περίπου. Σερβίρεται σε ρηχό πιάτο και συνοδεύεται από κόκκινο κρασί.
6 ΦΑΣΟΛΙΑ ΜΕ ΛΑΧΑΝΟ ΤΟΥΡΣΙ Υλικά: 3 φλιτζάνιες φασόλια Λάχανο τουρσί ψιλοκομμένο ανάλογα με την ποσότητα που θέλουμε 1 κρεμμύδι 2 καρότα 1 φλιτζάνια ντομάτα τριμμένη 1 φλιτζάνια πελτέ ντομάτας 1 ½ φλιτζάνια λάδι λίγο αλάτι 1 κουταλάκι του γλυκού κοφτό γλυκό κόκκινο πιπέρι λίγο σέλινο ή λίγο δυόσμο προαιρετικά νερό όσο πάρει Εκτέλεση: Βάζουμε υγά και βάζουμε το ταψί στον φούρνο, σε 200 βαθμούς Κελσίου για περίπου μια ώρα.
8 ΧΩΡΙΑΤΙΚΟ ΚΟΤΟΠΟΥΛΟ ΜΕ ΤΡΑΧΑΝΑ Ή ΠΛΙΓΟΥΡΙ Υλικά: 1 κοτόπουλο βρασμένο 3 φλιτζάνες τραχανά χονδρό 9 φλιτζάνες από το ζωμό της κότας 1 κρεμμύδι ψιλοκομμέτι και τα αφήνουμε να βράσουνε όλα μαζί. Όταν αρχίσουν να χυλώνουν ρίχνουμε τη ντομάτα και τον πελτέ και αφού πάρουν μια δυο βράσεις προσθέτουμε το ψιλοκομμένο λάχανο τουρσί και τα αφήνουμε να βράσουν ως που να χυλώσουν καλά. Λίγο πριν τα κατεβάσουμε από τη φωτιά βάζουμε το υπόλοιπο λάδι σε ένα κατσαρολάκι να καεί και ρίχνουμε σ’ αυτό το κόκκινο πιπέρι. Το μίγμα αυτό το προσθέτουνε στα φασόλια με το λάχανο τουρσί και ανακατεύουμε καλά όσο αυτά βράζουν. Σημείωση: Πρέπει να προσέξουμε την ποσότητα γά και βάζουμε το ταψί στομε στους 150 βαθμούς μές Κεα ροδίσει το κοτόπουλο και ο τραχανάς να πιάσει μια ροδαλή κρούστα. Την ίδια συνταγή μπορούμε να την κάνουμε αντικαθιστώντας τον τραχανά με πλιγούρι.
9 ΧΟΙΡΙΝΟ ΜΕ ΚΟΥΣΚΟΥΣ (ΚΙΣΚΕΚΙ) Υλικά: ? του φλ 1 κιλό κρεμμύδια 3 κουταλιές βούτυρο 3 –4 αυγά χτυπημένα με πιρούνι Εκτέλεση:Ζυμώνουμε τον κιμά με το ψωμί και τα μπαχαρικά και πλάθουμε τους κεφτέδες. Κόβουμε τα κρεμμύδια σε φέτες και τα ζεματούμε σε βραστό νερό για 1 λεπτό περίπου. Τα αδειάζουμε σε σουρωτήρι και τα αφήνουμε να στραγγίσουν. Τα βάζουμε στη συνέχεια στο ταψί μαζί με τον τοματοπολτό διαλυμένο σε 1 ποτήρι νερό και το βούτυρο. Αλατοπιπερώνουμε το μίγμα. Αραδιάζουμε από πάνω τους κεφτέδες, τους περιχύνουμε με τα χτυπημένα αυγά και βάζουμε το ταψί στον φούρνο, σε 200 βαθμούς Κελσίου για περίπου μια ώρα 
8 ΧΩΡΙΑΤΙΚΟ ΚΟΤΟΠΟΥΛΟ ΜΕ ΤΡΑΧΑΝΑ Ή ΠΛΙΓΟΥΡΙ Υλικά: 1 κοτόπουλο βρασμένο 3 φλιτζάνες τραχανά χονδρό 9 φλιτζάνες από το ζωμό της κότας 1 κρεμμύδι ψιλοκομμένο 2 – 3 ντομάτες τριμμένες στον τρίφτι ½ φλiτζάνα λάδι λίγο αλάτι Εκτέλεση: Βάζουμε σε μία κατσαρόλα το λάδι το αφήνουμε να κάψει και τσιγαρίζουμε το κρεμμύδι. Προσθέτουμε τη ντομάτα, το αλάτι και τα αφήνουμε να βράσουν. Στη συνέχεια βάζουμε το ζωμό από το βρασμένο κοτόπουλο και μόλις αρχίσει να βράζει ρίχνουνε τον τραχανά. Το αφήνουμε να πάρει μια δυο βράσεις και το αδειάζουμε σε ένα ταψί στο οποίο έχουμε βάλει το κοτόπουλο. (αν ο ζωμός είναι λιγότερος από την ποσότητα που θέλουμε πρή τουμε νεντας τον τέτζερε σκεπασμένο. Για όσο χρόνο βράζει το κρέας (περίπου 2 ώρες) βάζουμε το κουσκούς σε μια άλλη κατσαρόλα με μπόλικο νερό και το βράζουμε ανακατεύοντας το συνεχώς. μέχρι να γίνει. Αφού γίνει το στραγγίζουμε. Μαγειρεύουμε τα κρεμμύδια με βοιτζανιού ελαιόλαδο 1 κιλό χοιρινό σε κομμάτια αλάτι, πιπέρι 2 κόκκινες καυτερές πιπεριές μισό φλιτζάνι βούτυρο 2 κρεμμύδια κομμένα σε ροδέλες λίγο κύμινο κουσκούς ( ζυμαρικό) Εκτέλεση: Ζεσταίνουμε το λάδι σε μεγάλη πήλινο τέτζερε και στη συνέχεια βάζουμε μέσα το χοιρινό ανακατεύοντας το μέχρι να ροδίσει. Στη συνέχεια ρίχνουμε το αλάτι, το πιπέρι, το τριμμένο κύμινο και τις καυτερές πιπεριές. Ρίχνουμε νερό μέχρι να σκεπαστεί το κρέας και το αφήνουμε να βράσει σε χαμηλή φωτιά έχοντας τον τέτζυ για 30 λεπτά ή μέχρι να αποκτήσουν ανοιχτό καφέ χρώμα 
4 ΛΑΧΑΝΟΝΤΟΛΜΑΔΕΣ Υλικά: Ένα κιλό κιμά μοσχαρίσιο 1 ντομάτα ώριμη λίγο μαυροπίπερο, μοσχοπίπερο ένα φλυτζάνι ρύζι 200 γραμμάρια ελαιόλαδο ½ ποττυρο μέχρι να ροδίσουν. Στη συνέχεια βάζουμε τα κρεμμύδια σαν στρώση σε μια πιατέλα και τοποθετούμε τα κομμάτια το χοιρινό και από πάνω ρίχνουμε το κουσκούς. Σερβίρετε: Το κισκέκι συνοδεύεται με στραγγιστό γιαούρτι. 
10 ΚΑΒΟΥΡΜΑΣ Υλικά: 1 πνευμόνι από χοιρινή συκωταριά Μισό συκώτι από την χοιρινή συκωταριά 1-2 Μπριζόλες χοιρινές μέτριες ( φαλτσέτες ) κομμένες σε μπουκιές Μισό ποτήρι του νερού ελαιόλαδο 5 κρεμμύδια ξερά σε φέτες 3 μέτριες ντομάτες Μία δάφνη 2-3 γα 1 ΚΙΛΌ ΑΛΕΎΡΙ 40 – 50 ΓΡΑΜΜΆΡΙΑ ΜΑΓΙΆ 1 ΚΟΥΤΑΛΙΆ ΤΗΣ ΣΟΎΠΑΣ ΜΈΛΙ 1 ΚΟΥΤΑΛΆΚΙ ΚΟΦΤΌ ΑΛΆΤΙ Εκτέλεση: Διαλύουμε τη μαγιά, το μέλι και το αλάτι στο χλιαρό νερό. Προσθέτουμε το αλεύρι και ζυμώνουμε καλά τα υλικά μέχρις ότου ενωθούν καλά, χωρίς να υπάρχοο ρύζι και τα αφήνουμε να πάρουν μία βράση. Κατόπιν προσθέτουμε το νερό και αφήνουμε το φαγητό να μαγειρευτεί σε χαμηλή φωτιά. Τέλος προσθέτουμε και το ρύζι. 
 11 ΑΥΓΑ ΜΕ ΛΑΡΔΙ Υλικά: 2-3 αβγά 1 φέτα λαρδί 1 κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο φρεσκοτριμμένο πιπέρι Εκτέλεση: Βάζουμε σε τηγάνι το λάδι μαζί με το λαρδί κομμένο σε κύβους. Αφού ψηθεί ρίχνουμε και τα αβγά χτυπημένα. Αφήνουμε το φαγητό να γίνει. 
 12 ΜΙΚΙΚΙΑ Υλικά: 2 ½ ΠΟΤΉΡΙΑ ΝΕΡΌ ΧΛΙΑΡΌ άνοιγμα, το ρίχνουμε στο καυτό λάδι. Με αυτό τον τρόπο τηγανίζουμε όλα τα ΜΙΚΙΚΙΑ και τα σερβίρουμε ζεστά κυρίως με μέλι ή ότι άλλο μας αρέσει. 
13 ΘΡΑΚΙΩΤΙΚΟ ΝΥΦΙΑΤΙΚΟ ΣΑΡΑΓΛΙ ΝΥΦΙΑΤΙΚΟ ΣΑΡΑΓΛΙ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ Υλικά για το φύλλο ¾ της κούπας νερό 2 ½ κούπες αλεύρι μαλακό ¼ της κούπας ελαιόλαδο ½ κουταλάκι αλάτι. Υλικά για τη γέμιση 3 κούπες καρυδόψιχα, χονδροκομμένη 2-3 κουταλιές ζάχαρη 1 κουταλιά κανέλλα 1 κούπα τριμμένη φρυγανιά 1 κούπα ελαιόλαδο για το ζεμάτισμα Υλικά για το σιρόπι 2 ½ κούπες ζάχαρη 1 ¾ της κούπας νερό 1 μασουράκι ξύλο κανέλλας 1 λεμόνι, (τον χυμό) Εκτέλεση: 1) Ετοιμάζουμε το φύλλο. Ανακατεύουμε όλα τα υλικά μαζί και ζυμώνουμε στο μίξερ ή με το χέρι, μέχρι να γίνει η ζύμη σφιχτή. Την αφήνουμε σκεπασμένη για μισή ώρα στην άκρη για να ξεκουραστεί. 2) Ετοιμάζουμε τη γέμιση. Ανακατεύουμε τα καρύδια μαζί με την φρυγανιά, την ζάχαρη και την κανέλλα. Στη συνέχεια, πλάθουμε την ζύμη σε μικρά μπαλάκια και ανοίγουμε με τον πλάστη πολύ λεπτά φύλλα πάνω σε αλευρωμένη επιφάνεια. 3) Κόβουμε τα φύλλα σε λωρίδες. Πασπαλίζουμε κάθε λωρίδα με λίγο από το μείγμα καρυδιού. Σουρώνουμε την λωρίδα και την τοποθετούμε σε λαδωμένο ταψί. Επαναλαμβάνουμε, μέχρι να τελειώσουν όλα τα υλικά, τοποθετώντας τα γλυκάκια δίπλα-δίπλα. 4) Βάζουμε το λάδι σε κατσαρολάκι να κάψει και περιχύνουμε το σαραγλί. (Θα διαπιστώσουμε ότι το λάδι έχει κάψει, όταν ρίχνοντας λίγο ψωμί, το βλέπουμε να σκουραίνει αμέσως.) Όταν ρίχνουμε το καυτό λάδι στο φύλλο, θα πρέπει να ασπρίζει και να δείχνει ότι ζεματιέται. 5) Ψήνουμε το σαραγλί σε φούρνο, προθερμασμένο στους 180 βαθμούς επί 30 λεπτά και συνεχίζουμε στους 120 επί 2 ώρες. 6) Ετοιμάζουμε το σιρόπι. Το βράζουμε επί 5-6 λεπτά την ζάχαρη με το νερό, μέχρι να δέσει ελαφρά το σιρόπι και αρωματίζουμε με την κανέλλα. Προς το τέλος προσθέτουμε τον χυμό του λεμονιού. Το αφήνουμε να κρυώσει. 7) Περιχύνουμε το γλυκό, μόλις το βγάλουμε από τον φούρνο, με το κρύο σιρόπι. Το αφήνουμε να σταθεί, ώσπου να απορροφηθεί όλο το σιρόπι. Μεταφέρουμε τα κομμάτια σε πιατέλα.

ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΣΤΑ ΠΟΝΤΙΑΚΑ ΚΑΙ Η ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ

ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΣΤΑ ΠΟΝΤΙΑΚΑ ΚΑΙ Η ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΞΥΛΙΝΑ


 Αλμεχιέρ': Ξύλινος κουβάς για το άρμεγμα των ζώων.
Βαρέλα: Βαρέλια από ξύλο. Χρησίμευαν για τη φύλαξη του βουτύρου (βουτυροβάρελον), για μυζήθρα (μιντζοβάρελον) καθώς και για τη φύλαξη άλ­λων ρευστών υλικών.
Γαβάνα: Δοχεία με κυκλικά τοιχώματα, πλατύτερα στην κορυφή με σκέπασμα εφαρμοστό. Έβαζαν σ' αυτά συνήθως το βούτυρο.
Εγδίν: Ξύλινο γουδί με γουδοχέρι. Μ' αυτό κοπάνιζαν συνήθως σκόρ­δο.
Ζούμωτρον ή ζύμωτρον: Ξύλινη σκάφη για το ζύμωμα.
Καρσάνα: Στρογγυλές λεκάνες, σε πολλά μεγέθη, που τις χρησιμοποι­ούσαν για διάφορες δουλειές, όπως ζύμωμα, πλύσιμο χόρτων και λαχα­νικών κτλ.
Κενέσ' ή κενέτσ' ή κουτάλ': Μεγάλη ξύλινη κουτάλα για το ανακάτεμα και το σερβίρισμα του φαγητού.
Κοβλάκα: Δοχεία στρογγυλού σχήματος με χερούλι ή δίχως (τα χωρίς χε­ρούλι τα έλεγαν καλιστέρα), συνήθως με πυθμένα πρόσθετο και στεφάνη στα χείλη. Σ' αυτά τοποθετούσαν Βούτυρο, γάλα, γιαούρτι κτλ.
Κοσκίνα: Τα κόσκινα, που διαχωρίζονταν σε είδη, ανάλογα με την κατα­σκευή και τον προορισμό τους (φασούλι κοσκίν', αλεύρι κοσκίν', κορκοτί κοσκίν' κτλ.).
Κούφας: Οι ξύλινοι κουβάδες.
Κρεατοκούρ': Χονδρό σανίδι πάνω στο οποίο τεμάχιζαν το κρέας.
Ξυλλάγγ': Μεγάλο ξύλινο επίμηκες δοχείο, μέσα στο οποίο χτυπούσαν το ξύγαλαν (γιαούρτι) για να βγάλουν το βούτυρο. Το έλεγαν και δουρβάνιν ή δουρβάν. Ξύλινο τανακούταλον: Για τη μετάγγιση του τάν' από ένα δοχείο σ' άλλο.
Πινάκ': Ξύλινος δίσκος όπου έβαζαν το ψωμί, κομμένο σε φέτες. Τον το­ποθετούσαν στο τραπέζι κατά τη διάρκεια του γεύματος.
Πινακωτή: Ξύλινο σκεύος επίμηκες με χωρίσματα όπου τοποθετούσαν τα ψωμιά αμέσως ΓΥ το ζύμωμα και τα μετέ φιάλη για ξίδι και διάφορα ποτά.
Στακάν: Γυάλινο ποτήρι ποτού (από το ρωσικό stacτο να γυρίζονται απ' την άλλη μεριά φαγητά όπως οι ομελέτες (κλωστοτήγανον: από το κλώσιμον).
Κουκούμια: Χάλκινες στάμνες που μετέφεραν μ' αυτές νερό, μέσα και σης οποίες το ζέσταιναν. Λακάνα: Λεκάνη χάλκινη σε διάφορα μεγέθη και για διάφορες χρήσεις.
Λαχανοκούταλον: Τρυπητή κουτάλα. Μαστραπά: Μεγάλο χάλκινο ποτήρι νερού. Μαχαίρα: Τα μαχαίρια του φαγητού.
Ξύστρα: Ξύστρα με λαβή, συνήθως φτιαγμένη από σίδερο. Μ' αυτήν έξυ­ναν το πλαϊνό μέρος απ' το ζύμωτρο για να ξεκολλήσουν τη ζύμη (ζουμάρ'). Μ' αυτήν ακόμη γύριζαν τα λαβάσα για να ψηθούν κι από την άλ­λη πλευρά.
Παλτάς: Ο μπαλντ κουτάλια.
Ψαροσάνιδον: Χονδρό σανίδι, πάνω στο οποίο καθάριζαν και τεμάχιζαν τα μεγάλα ψάρια
 ΓΥΑΛΙΝΑ Σισσιά: Γυάλινη φιάλη για ξίδι και διάφορα ποτά.
Στακάν: Γυάλινο ποτήρι ποτού (από το ρωσικό stacan = ποτήρι).
Καυκίν: Φλιτζάνι του καφέ ή ποτήρι ποτού.
 ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ Βέτρα: Κουβάς μετάλλινος για την άντληση και για τη μεταφορά νερού. Δίλαβον: Ρηχή χύτρα με δύο λαβές και σκέπασμα.
Δίλαβον χαλκόν: Καζάνι μεγάλο με δύο λαβές.
Εμπροσπά: Σιδερένιος τρίποδας πάνω στον οποίο τοποθετούσαν σκεύη του μαγειρέματος (π.χ. σάτζ'). Εσγάρα η σγάρα: Σχάρα από λαμαρίνα (απ' το αρχαίο ουσ. εσχάρα = εστία).
Ιμπρίκ': Χάλκινη μικρή κανάτα που τη χρησιμοποιούσαν για το νίψιμο.
Ισκιρά: Βαθύ χάλκινο τάσι στο οποίο έβαζαν γάλα, γιαούρτι ή ζουμερά φαγητά όταν ήθελαν να τα μεταφέρουν.
Κεφκίρ ή σιρκέτσ': Το τρυπητό, σουρωτήρι.
Κλωστοτήγανον: Τηγάνι με τοιχώματα ψηλά, λαδή και καπάκι (στραφτάρ'). Γύρω γύρω απ' τη στεφάνη είχε χείλια ώστε να ταιριάζει ακριβώς σ' αυτά το σκέπασμα. Το καπάκι του χρησίμευε στο να γυρίζονται απ' την άλλη μεριά φαγητά όπως οι ομελέτες (κλωστοτήγανον: από το κλώσιμον). Κουκούμια: Χάλκινες στάμνες που μετέφεραν μ' αυτές νερό, μέσα και σης οποίες το ζέσταιναν. Λακάνα: Λεκάνη χάλκινη σε διάφορα μεγέθη και για διάφορες χρήσεις.
Λαχανοκούταλον: Τρυπητή κουτάλα. Μαστραπά: Μεγάλο χάλκινο ποτήρι νερού.
Μαχαίρα: Τα μαχαίρια του φαγητού. Ξύστρα: Ξύστρα με λαβή, συνήθως φτιαγμένη από σίδερο. Μ' αυτήν έξυ­ναν το πλαϊνό μέρος απ' το ζύμωτρο για να ξεκολλήσουν τη ζύμη (ζουμάρ'). Μ' αυτήν ακόμη γύριζαν τα λαβάσα για να ψηθούν κι από την άλ­λη πλευρά.
Παλτάς: Ο μπαλντάς.
Παρχάτσ': Μεταλλικό δοχείο με χερούλι για τη μεταφορά φαγητού, νε­ρού κτλ. σε απόσταση.
Περόνα: Τα πιρούνια.
Πηγέλον: Κουβάς από λαμαρίνα με χερούλι για τη μεταφορά νερού.
Ρεντέ: Τρίφτης από λαμαρίνα.
Σατούρ' ή σατίρ': Μεγάλο, βαρύ και πλατύ μαχαίρι με το οποίο τεμάχιζαν το κρέας.
Σάτζ' ή σάτσ': Δίσκος κυρτός, τις περισσότερες φορές φτιαγμένος από λαμαρίνα. Πάνω του έψηναν λαβάσα, φύλλα ζύμης κτλ. ενώ άναβε από κάτω φωτιά. Για να μειώσουν τη δύναμη της φωτιάς και να μην καίγονται τα φαγητά, εσαχτάρωναν το σάτστα ολ. το άλεαν φαγητκάτω φούρνο.
Κεραμίδα: Κεραμίδες, πάνω στις οποίες έψηναν τα ψάρια στο φούρνο.
Λαγήνα: Πήλινες στάμνες που χρησίμευαν για τη μεταφορά του νερού. Όταν είχαν δύο λαβές λέγονταν "διλαβήτσας", ενώ όσες είχαν λεπτό λαι­μό λέγονταν και "χαλχανίστρας", σε μεγάλα σινία απίθωναν τα φαγητά. Έβαζαν τα σινιά πά­νω σε χαμηλούς τρίποδες και έτρωγαν, καθισμένοι κατάχαμα γύρω γύρω.
Σιρπόσια: Χάλκινα Βαθιά πιάτα με σκέπασμα και χείλη για να κουμπώνει ακριβώς το καπάκι που χρησίμευε στο να διατηρούνται ζεστά τα φαγητά μέχρι να καταναλωθούν.
Ταβά: Χάλκινη κασσιτερωμένη κατσαρόλα, ρηχή, με μεγάλη επιφάνεια Βάσης. Είχε στα πλάγια χερούλια και υπήρχε σε διάφορα μεγέθη.
Τσάινικα: Τα τσαγερά.
Τανοκούταλον: Κουτάλα ειδική για τη μεταφορά του τάν' από ένα δοχείοσ' άλλο.
Ταψίν ή τεψίν: Δίσκος χάλκινος που πότε είχε και πότε δεν είχε χείλη. Κατασκευαζόταν σε διάφορα μεγέθη και χρησίμευε για το ψήσιμο των γλυκών και των φαγητών στο φούρνο. Ταψίν έλεγαν και το δίσκο με τον οποίο κερνούσαν τους επισκέπτες.
Τένζερη ή τεντζερέ: Χάλκινη χύτρα σε διάφορα μεγέθη. Μαγείρευαν διάφορα φαγητά σην τεντζερέ. Τζοβζέ ή τζοζβέ: Σκεύος για την παρασκευή του καφέ (μπρίκι).
Τέτσια: Χάλκινα δοχεία κασσιτερωμένα όπου φυλάσσονταν οι καβουρμάδες.
Χαρατσοτήγανον ή τηγάν': Ήταν χάλκινο τηγάνι και παρασκεύαζαν σ' αυτό το χαράτσωμα, δηλ. το καρύκευμα (π.χ. έκαιγαν λάδι ή βούτυρο μαζί με κρεμμύδι) για ορισμένα φαγητά, όπως τανωμένον σιρβά.
Χαλκέρ ή χαβάν: Χάλκινο γουδί με το γουδοχέρι.
 Χαλκόν: Το καζάνι. Αν είχε χερούλια στα πλάγια, το έλεγαν δίλαβον. Σ' αυτό έβραζαν νερό για την πλύση και έκαναν φαγητά σε μεγάλες πσότητες για γάμους, μνημόσυνα κτλ. Σ' αυτό, επίσης, έβραζαν τα ρετσέλια, τις μαρμελάδες κτλ.
Χελβανή: Σκεύος χάλκινο με καπάκι και χείλη πεπλατυσμένα. Ο κορμός της ήταν λίγο διαφορετικός από του τεντζερέ.
Χεροχάλκ': Το έφτιαχναν οι χαλκωματάδες σε διάφορα μεγέθη και ήταν το κύριο μαγειρικό σκεύος. Σ' αυτό μαγείρευαν τα σουρβάδας, τα λάχανατα όσπρια και άλλα φαγητά. Το ονόμαζαν έτσι, γιατί έμοιαζε με καζάνι (χαλκόν) και είχε λαβή για να πιάνεται. Αντί σκεπάσματος, χρησιμοποιούσανμια ειδική σανίδα. Το χαλκοπούλ' ήταν επίσης σκεύος ιδίου σχήματος μόνο που ήταν αρκετά μικρότερο, γι' αυτό και το χρησιμοποιούσαν οι ολίγομελείς οικογένειες.
Χουλάρα: Τα κουτάλια.
 ΠΗΛΙΝΑ Γκουδέτσα ή κιουβέτσια: Αγγεία από πηλό, πλατιά και σε διάφορα μεγέθη, στα οποία έψηναν φαγητά στο φούρνο. Κεραμίδα: Κεραμίδες, πάνω στις οποίες έψηναν τα ψάρια στο φούρνο. Λαγήνα: Πήλινες στάμνες που χρησίμευαν για τη μεταφορά του νερού. Όταν είχαν δύο λαβές λέγονταν "διλαβήτσας", ενώ όσες είχαν λεπτό λαι­μό λέγονταν και "χαλχανίστρας", προφανώς απ' το θόρυβο που δημι­ουργείται απ' την εκροή του νερού απ' το στόμιο. Λαγηνόπα, αποκαλού­σαν τα μικρά πήλινα σταμνάκια.
Λακάνας: Πήλινες λεκάνες.
Μελιτολάηνον: Πήλινο βαθύ δοχείο, βερνικωμένο, κυρίως για μέλι (μελιτοδοχείο).
 Πουλούλι: Μεγάλο πήλινο δοχείο αλειμμένο εσωτερικά κι εξωτερικά με καθαρή πίσσα. Διατηρούσαν σ' αυτό γαλακτοκομικά, στύπα κτλ.
Προζυμερόν: Μικρό δοχείο όπου φυλασσόταν το προζύμι για το επόμε­νο ζύμωμα. Μάλιστα, για να μην κολλάει στα τοιχώματα το ζυεύη του μαγειρέματος (π.χ. σάτζ').
Εσγάρα η σγάρα: Σχάρα από λαμαρίνα (απ' το αρχαίο ουσ. εσχάρα = εστία).
Ιμπρίκ': Χάλκινη μικρή κανάτα που τη χρησιμοποιούσαν για το νίψιμο.
Ισκιρά: Βαθύ χάλκινο τάσι στο οποίο έβαζαν γάλα, γιαούρτι ή ζουμερά φαγητά όταν ήθελαν να τα μεταφέρουν.
Κεφκίρ ή σιρκέτσ': κάνη μέσα στην οποία έλιωναν με χλιαρό νε­ρό τα τσορτάνα για να κάνουν το τανοσίρβ' (τα τσορτάνια ήταν σβόλοι από πασκιτάν' ή υλιστόν, στεγνωμένοι στον ήλιο).
Φλιντζάνα: Τα φλιτζάνια του καφέ που τα 'λεγαν επίσης και "ποτήρα τη καβάς".

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΚΑΙ ΓΝΩΜΙΚΑ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΚΑΙ ΓΝΩΜΙΚΑ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ Αλεπόν τρώει κι η ζεπίρα πρέσκεται. -Η αλεπού τρώει και το κουνάβι πρήζεται. Η αρκούδα, η αλεπού και το κουνάβι κάνανε συνεταιριλίκι για την ανεύρεση τροφής. Η αλεπού έτρωγε κρυφά και με την πονηριά της έπειθε την αρκούδα ότι τα έτρωγε το κουνάβι. Έτσι το κουνάβι πρηζόταν από το ξύλο που έτρωγε από την Αρκούδα. Λέγεται: Για όποιον υπόκειται τις συνέπειες των πράξεων άλλων. - Εμέν΄ τερεί κι εσέν΄ ελέπ΄. - ΄Κι θέλ΄ ατό, ΄κι θέλ΄ ατό, κυλίστε το κι ας έρται! - Άβουλα τη Θεού φύλλον 'κι λαϊσκεται - Άλλον τ΄ ομμάτ΄ του κουκουδά και άλλον τη κορώνας - Απ΄ έξ΄ ο χορός γαϊτάν΄ έν΄ - Άρκου μαλλίν μετάξ΄ κι γίνεται - Τον τεμπέλ έστειλ΄ ατον σ΄ ορμάν και τ΄ ορμάν όλον μίαν 'α εκατείβαζεν - Άρκον σα ξύλα έστειλαν, και γρίζεψεν το δάσος - Ας λείπει το καλόερον, ας λείπει κι η ευχή ατ΄ - Εσέν κορτσόπον λέγατο και εσύ νυφίτσα άκσον - Πίσω ΄μεν κι αν κι εμέζωσε πατ΄ και φούρξωμαι - Τον τσίγγενον εποίκαν ατόν βασιλέαν, κι ατός είδεν τα τσουπούγα κι είπεν: ντ΄ έμορφα καλάθε είντανε - Εμ τ΄ οβού τ΄ απές εμ τ΄ ελέας τ΄ εξ΄ - -Άλλα ζα σπάουνταν και άλλα μαρουκούνταν Άλλα ζώα σφάζονται και άλλα μηρυκάζουν Λέγεται: Γι αυτούς που ευθυμούν ενώ άλλοι δυστυχούν -Άλλ’ τερούν και σπάν’νε κι άλλ’ τρώγ’νε και σπάν’νε Άλλοι κοιτούν και σκάνε και άλλοι τρώνε και σκάνε. Άλλοι υποφέρουν από την στέρηση και άλλοι από την κατάχρηση της αφθονίας. - Αλλομίαν αν αντρίζω θ’ εγροικώ και κοιματίζω. Αν ξαναπαντρευτώ θα ξέρω να προσποιούμαι. Η πείρα είναι ο καλύτερος οδηγός -Ας σον Ορωμαίον π’ ’ίνεται Τούρκος κι άλλο αφορισμένος ’ίνεται. Αυτός που από Ρωμιός γίνεται Τούρκος γίνεται σκληρότερος. Ο χειρότερος εχθρός είναι εκείνος που υπήρξε φίλος μας γιατί γνωρίζει τα ελαττώματά μας - Απ' υστερνέας πι τουρκιζ κι αλλο πιστεμενος εινεται.

ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΛΕΞΙΚΟ

ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΛΕΞΙΚΟ A Αβούτο/Αούτο =Αυτό Αγγόνα =Φίδι Αγδήν Κονίαμα = Γουδοχέρι Αγελάδ/Xτήνον/Βούδ=Αγελάδα Αγλιανεύκουμαι Περνάω =ευχάριστα Αγνόν =Περίεργο Aγραεύω/'γραεύω =Παθαίνω Αγράμπελον Άγριο =Αμπέλι Αγράνεμον Άγριος =Ανεμος Αγρασεύω =προσπαθώ Aδακά Εδώ =πέρα Αερόπον =Άνεμος Αέτς =Έτσι Αζπάρια =Αυλόπορτες ή εξώπορτες παράθυρου Αητέντς =Αετός Άθια =Άνθη Αίκος =Τέτοιος Α'ι'τέστε =Προχώρα Ακεκά =Εκεί πέρα Άκλερο =Που δεν εχει οικογενεια, ο μονος Άλας =Αλάτι Αλικόν =Με αλάτι Άμον =Σαν Άναβα =Εκτός Άναλον =Ανάλατο Aναχάπαρα =Ξαφνικά Αναμένω =Περιμένω Aνέντροπος =Αυτός που δεν ντρέπεται Αντρίζ' Γυναίκα =Παντρεύεται Αξινάρ =Τσικούρι Απάν =Επάνω Απαρδάλια =Μονοχρωμία Απές =Μέσα Απονεγκάσκουμαι ή αναπάουμαι =Ξεκουράζομαι Αποχασμούμαι =Χασμουριέμαι Aπουρπουνού =Πρωΐ Αραεύω =Γυρεύω Άρκος =Αρκούδα Aρλανεύκουμαι= Στεναχωριέμαι (ή παραπονιέμαι) Αρλίν =Στεναχωρεμένο αλλα και Παραπονιάρικο Αρωθυμία =Αποθυμία Ασηράχαντος =Σκαντζόχοιρος Ασλαεύω =Εμβολιάζω (φυτά) Aτεβήρευτον =Αυτό που στέκει όρθιο Aτλαεύω =Kανω μεγάλω βήμα,υπερπηδώ Ατό =Αυτό Ατσάπαν(Άτσαπα) ='Αραγε Ατώρα =Τώρα Αφκά =Κάτω Άφτει (Ν'άφτει)= Να ανάψει Αφώτιστο =Αβάπτιστο Αχάντ =Αγκάθι Αχούλ' =Το μυαλό Aχπαραγμένο =Τρομαγμένο Άψιμον =Πήρε φωτιά Β Βάλον/Βάλεν =Βάλε Βαρεσιγμένο =Οκνηρό Βούραν =Xούφτα βουρκιάντ =ξύλο που χτυπούσανε τα βόδια Βρούλα =Φωτιά Γ Γαιδούρ/Γαιδίρ =Γάιδαρος Γαίς =Λωρίδα Γαρή =Σύζυγος Γενεάν= Γενεά Γεράν =Πληγή Γιεργάν= Πάπλωμα Γιοσμάς =Λεβέντης, όμορφος Γλουπίζω =Ξεφλουδίζω Γομάτο =Γεμάτο Γομώνω =Γεμίζω Γούλα =Λαιμός Γονουσεύω =Μιλάω Γουρπάν(ι) =Θυσία Γουρτάρεμαν= Σωτηρία Γουρταρέθα =Σώζω Γουζεμέντζα/Κοϱέρ =Μάλλον μπορεί Ζαντός= Τρελλός Ζαντή/Ζαντέσα =Τρελλή Ζαρωτά =Στραβά Ζενγκιλούκ =Πλούτος Ζονάρ= Ζώνη Ζουβάλ= Ενα είδος καλαμποκιού Η Hβρίζω =Καθάρισμα σιταριού ή σουσάμι Ήμσον =Μισό Θ Θελκούρας =Άταχτα Κορίτσια Θiγατέρα =Κόρι Θρημούλια ή θρυμουλόπα =Ψίχουλα Ι Ιθάκ= Στήθος της Αγελάδας Ιλιαεύω= Χαιδεύω Ιμς =Μισό Ινιάτ ή ινάτ =Πείσμα Κ Καλατσεύω =Μιλάω Καλομάνα =Γιαγιά Κανείται =Φτάνει καράκωσε =κλείδωσε Κάτα =Γάτα Kέλεου μεγάλος =ποντικός Κεπίν =Κήπος Καρά =Μαύρο Καρδόπον =Καρδιά Καρτόφα =Πατάτα Καταμάγια= Το ξύλο με το βρεγμένο πανί Κεβιαζιάς =Πολυλογάς Κεβεζού =Κάποια που μιλάει πολύ αντζουνίστηκα Εφέκα =Άφησα Εφτάγω =Κάνω Eφτουλάξα= Παθαίνω ασφυξία ή Σταναχωρέθηκα Εχαρέθα =Πήρα χάρη Ζ Ζαέρ =Μάλλον μπορεί Ζαντός= Τρελλός Ζαντή/Ζαντέσα =Τρελλή Ζαρωτά =Στραβά Ζενγκιλούκ =Πλούτος Ζονάρ= Ζώνη Ζουβάλ= Ενα είδος καλαμποκιού Η Hβρίζω =Καθάρισμα σιταριού ή σουσάμι Ήμσον =Μισό Θ Θελκούρας =Άταχτα Κορίτσια Θiγατέρα =Κόρι Θρημούλια ή θρυμουλόπα =Ψίχουλα Ι Ιθάκ= Στήθος της Αγελάδας Ιλιαεύω= Χαιδεύω Ιμς =Μισό Ινιάτ ή ινάτ =Πείσμα Κ Καλατσεύω =Μιλάω Καλομάνα =Γιαγιά Κανείται =Φτάνει καράκωσε =κλείδωσε Κάτα =Γάτα Kέλεου μεγάλος =ποντικός Κεπίν =Κήπος Καρά =Μαύρο Καρδόπον =Καρδιά Καρτόφα =Πατάτα Καταμάγια= Το ξύλο με το βρεγμένο πανί Κεβιαζιάς =Πολυλογάς Κεβεζού =Κάποια που μιλάει πολύ Κιφάλ =Κεφάλι Κλώσκουμαι =Γυρνάω Κονεύω =Μπαίνω Κορτσόπον =Κορίτσι Κοσσάρα= Κότα κοτός =καλαμπόκι κουνίεται =κουνιέται Κούπα =Mπρούμυτα κουτούνα =κοτσάνι Κουτσή =Κορίτσι Κρομίδ =Κρεμμύδι κχύνω =Ρίχνω Λ Λαϊσκουμαι =Κουνιέμαι Λαΐστέρα =Κούνια/Κουνίστρα Λάσκουμαι= Τριγυρνάω Λαχόρ =Λωρίδα Λελέυω =Λατρεύω Λειβαδοτόπα =Λειβάδια Λεφτοκάρ =Φουντούκι Λίβ(ι)α =Σύννεφα Λιθάρ =Πέτρα Λινέα =Σύρμα που κρεμούσαν τα ρούχα Λυκοκαλομοπούρόγιαγιn Ξάι = =Ροόλου Ξαν =Ξανά Ξύνω =Ρίχνω Ο Ογραεύω =Παθαίνω Oκνέας =Τεμπέλης Ομάττια =Μάτια Oμούτ =Eλπίδα Oμνίσκουμε/Ορκίσκουμε= Ορκίζομαι Ονίδισμαν =Kοροϊδία Οξαεύω =Χαιδεύω Οξοπίς =Πίσω Οπις =Πίσω Οράζω/Οριάζω =Προσέχω/Παρακολουθώ Όραμαν =Όνειρο Oρμάνε =τα δάση Ορμίν =Ποταμάκι ΟΣβήνω Νέγκασμα / Νεγκασίαν =Κούραση Νέισα =Νέα Νεμπέφτει =Πέφτει Νεραξία/Νερεσία =Σίχαμα Νέτση (απο το νε κουτσή) =Κορίτσι Νιάτ =Ο τρόπος συμπεριφοράς (ενός ανθρώπου) Nιάτ =Σκοπός/θέληση/γνωμη Νίφκουμαι / Νίβομαι= Πλένω το πρόσωπό μου Νισαλού= Αρραβωνιαστικιά Νισάν =Σημάδι Νοσσάκα =Πουλάδα Νούνιγμαν =Σκέψη Νουνίζω =Σκέφτομαι Νούντζον =Σκέψου Ντο= Τι Νύφε =Νύφη Νυφέπαρμαν= Γαμπρός & Κουμπάρος πηγαίνουν νύφη στην εκκλησία Nυχτοπούλ =Nυχτοπούλι Ξ Ξάι = Καθίδ =Κάρβουνο Τσιλντεύω =Ουρώ Tσαμούρια =Λάσπες Τσιλίδια =Κάρβουνα Τσιμίσκος =Ηλίανθος Τσουμίζω =Στραγγίζω Τσουμούρ =Ψίχουλα απο ψωμί μαζί με λάδι τηγανιτό Τσούνα =Σκύλα Υ Ύειας =Υγεία Υλάζω =Γαβγίζω (λέω κάτι δυνατά) Φ Φάζω =Ταϊζω Φο(γ)ούμαι =Φοβάμαι Φουρκίζω =Πνίγτάρι =Kάλτσα Οφίδ =Φίδι Οφύγον= Φύγε Oψε =Εχθές Π Παλαλέσα =Τρελή Παλαλός =Παλαβός Παράδας =Λεφτά Παρχάρ =Οροπέδιο Πατήτσια =Φασολάκια Πατσί =Αδερφή Περισιάν =Ακατάστατος / Aτημέλητος Περισάντς =Tαλαιπωρημένος, τυρρανισμένος Πεσλεεύω =Θρέφω Πεχλιβάν =Παληκαράς Πεγάδ =Πηγάδι Πεγαδομάτε =Μάτι του Πηγαδιού Πίλικο =Φάκελο Πιλπίλ =Tο "μπλαμπλα" Πιπίλ =Σπόρος Πoίσον =Κάνε Ποδάρ =Πόδι Πολεμώ =Προσπαθώ Πουργού Μικρί =Σίδερο για τρυπάνι Πουτσή =Κορίτσι Πυρίφτε =Ξύλο που έριχναν το ψώμι Ρ Ραγκάν =Κορυφή του Βουνού Ρακάν =Μικρό Ύψωμα Ραχία =Βουνά Ράσα =Ώμος Ραχνά =Αράχνη Ρεβόλ =Είδος πιστολιού Ρίζα μ' Ρίζα μου= (χαϊδευτικό, χρήση όπως το πουλί μ') Ρωθωνίζω =Ροχαλίζω Ρούζω =Πέφτω Σ Σα =Στα Σαλαχανέας/ού =Κάποιος/οια που τριγυρνάει πολύ Σαμαρτσούκ(Σαμαρτσούχ) =Ένα είδος δέντρο Σαρί =Ξανθό Σαφλάς= Σάλια Σαφλέας= Σαλιάρης Σαχτάρ =Στάχτη Σεβάσκομαι =Σέβομαι Σεβντά =Αγάπη Σείρω =Να Πετάξω Σεκέρ =Ζάχαρη Σερεύω =Μαζεύω Σέφτελος= Χαζός Σιασιουρεμένος =Μπερδεμένος Σιάπκα/Σιάφκα =Καπέλο Σιλευτέρ =Σφουγγαρόπανο και για άνθρωπο απαξιωτικό Σιλεύω =Σφουγγαρίζω Σιρ =Πετάω Σκαμνίν =Σκαμνί Σκολέκ =Σκουλίκι Σκωτούσαι= Σκοτώνεσαι Σκούμαι =Σηκώνομαι Σκυλάζω =Βρωμάω Σορός =Δάση Σούκ =Σήκω Σουμάδεμαν =Αρραβώνας Σουμπούλα =η κουνιστή και όμορφη Σουρούκ/Σουρούχ =Μακρύ ίσιο ξύλο για διάφορες χρήσεις Σοχάγα/Σοκκάκι= Μικρό δρομάκι Σπαλίζω= Κλείνω Σπαριέλ =Σουτιέν Σπογγίζω =Σκουπίζω Στα/Αστά ή Εστά =Σταμάτα/Περίμενε Στούδ =Κόκκαλο Στράτα =Δρόμος ή Πεζοδρόμιο Τ Ταγιανίζω =Aντέχω Ταπιάτ =Χαρακτήρα Ταρά(γ)ουμαι =Aνακατεύομαι Ταράζω =Ανακατεύω Tαραήλτς ή ταραήλες =Το ουράνιο τόξο Tαραπουτζίζ =Χοροπηδάω Τελένω =Τελειώνω Τεμέτερον =Δικό Μας Τ'εμόν =Δικό Μου Τ'εσόν =Δικό Σου Τέρεν =Κοίτα Τεστόπον =Στάμνα Τιδέν =Τίποτα Τιζεύω= Bάζω στη σειρά Τοσπαγάνος =Χελώνα Τρανίνω =Mεγαλώνω Τσαίζω =Φωνάζω Τσαμουρένεν τεστόπον =Xωμάτινη στάμνα Τσαρτιλίζ =Σπινθηρίζει Τσαφίζω/τσαφίουμαι ή κνέσκουμαι =ξύνομαι Τσερίζω =Σκίζω Τσιλίδ =Κάρβουνο Τσιλντεύω =Ουρώ Tσαμούρια =Λάσπες Τσιλίδια =Κάρβουνα Τσιμίσκος =Ηλίανθος Τσουμίζω =Στραγγίζω Τσουμούρ =Ψίχουλα απο ψωμί μαζί με λάδι τηγανιτό Τσούνα =Σκύλα Υ Ύειας =Υγεία Υλάζω =Γαβγίζω (λέω κάτι δυνατά) Φ Φάζω =Ταϊζω Φο(γ)ούμαι =Φοβάμαι Φουρκίζω =Πνίγω Φουρνίν =Φούρνος Φουρνός =Βάτραχος Φρανταλα =Όμορφη γυναίκα Φτουλίζω =Ξεπουπουλιάζω, μαδάω Φωταχτερέας =Φωτισμένoς (λάμπει) Φωταχτερού =Φωτισμένη (λάμπει) Χ Xαθ =Χάσου Xαιρετίας =Χαιρετισμούς Χαμούφτας =Φράουλα Χαντιλιάγουμαι =Γαργαλιέμαι Χαντόσχερο =Σκαντζόχηρος Χασεύω/ζεματώ =Καίω Χάταλα =Παιδιά Χαψία =Ψάρια Χείλε =Τα Xείλη Χίλε =Χίλια Χερ' =Χέρι Χερόπον =Χέρι Χουζάρ =Πριόνι Χουλέν =Ζεστό Χουλιάρ =Κουτάλι Χτήνον =Αγελάδα Ψ Ψαλαφώ =Ζητώ Ψη =Ψυχή Ψη μ' =Ψυχή μου Ω Ωβάζω =Κάνω αυγά Ωβοτάραχον =Ταραμάς,χαβιάρι Ωβόν =Αυγό Ωνώ =Τεμπελιάζω Ωμεσα= Ωμή Ωμίν =Ωμός Ωράζω (Ωριάζω) =Προσέχω ένα μέρος Ωρίαγμαν =Φροντίδα,Επιτήρηση Ωτιν =Αυτί Ωφ =Επιφώνημα πόνου/στεναχώριας Ωφλαεύω =Αναφωνώ την λέξη 'Ωφ'